Poznaj gospodarkę Senegalu: stawki podatkowe IRPP i CIT, sztywny kurs franka CFA do euro, inflację oraz zadłużenie publiczne.
Malta historia
Położona na strategicznym szlaku śródziemnomorskim Malta przez tysiąclecia stanowiła niezdobytą twierdzę oraz punkt starcia największych potęg morskich Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu. Dzieje archipelagu kryją niezwykłe wydarzenia: od najstarszych kamiennych budowli świata i cudownie ocalałych świątyń pod gradem bomb po dramatyczne katastrofy żywiołowe i zawiłe traktaty pokojowe.
Ostatnia aktualizacja: 2026-09-15 12:57:34
25 ciekawostek o historii Malty
- Megality starsze niż piramidy w Gizie
Kompleks megalityczny Ġgantija na wyspie Gozo wzniesiono w latach 3600-3200 p.n.e. Konstrukcje te są starsze od egipskich piramid oraz Stonehenge i stanowią jedne z najwcześniejszych wolnostojących budowli kamiennych na świecie. - Podziemny labirynt cmentarny Hal Saflieni
Wykute w skale Hypogeum Ħal Saflieni powstało około 4000 p.n.e. i służyło jako sanktuarium oraz podziemna nekropolia dla ponad 7000 ciał. Posiada unikalne właściwości akustyczne, rezonując wyłącznie przy męskim głosie o niskiej częstotliwości. - Tajemnicze koleiny cart ruts
Na wapiennych płaskowyżach Malty zachowały się setki zagadkowych, równoległych żłobień skalnych zwanych Misraħ Għar il-Kbir. Powstały w epoce brązu (ok. 2000 p.n.e.), lecz do dziś nie ustalono jednoznacznie, czy służyły do transportu sańmi, czy wozami. - Rozbicie statku apostoła Pawła
Około 60 roku n.e. u wybrzeży wyspy rozbił się statek wiozący św. Pawła do Rzymu. Według Dziejów Apostolskich spędził on na Malcie trzy miesiące, uzdrawiając ojca rzymskiego namiestnika Publiusza i zapoczątkowując chrystianizację archipelagu. - Arabskie dziedzictwo językowe
Podbój Malty przez emirat Aghlabidów w 870 roku trwale ukształtował tożsamość wyspy. Dzisiejszy język maltański jest jedynym językiem semickim o statusie urzędowym w Unii Europejskiej, zapisanym alfabetem łacińskim i wywodzącym się z dialektu arabsko-sycylijskiego. - Normańska flaga i hrabia Roger
Podczas odbicia Malty z rąk arabskich w 1091 roku normański hrabia Roger I z Hauteville miał podarować wyspiarzom biało-czerwony fragment swojego proporca. Kolory te do dziś stanowią oficjalne barwy narodowe na fladze państwowej Malty. - Symboliczna zapłata za wyspę
W 1530 roku cesarz Karol V oddał Maltę zakonowi joannitów w wieczystą dzierżawę za symboliczną opłatę lenną. Wynosiła ona zaledwie jednego sokoła maltańskiego rocznie, przekazywanego co roku w Dzień Wszystkich Świętych wicekrólowi Sycylii. - Tornado w Wielkim Porcie
Dnia 23 września 1551 roku w Grand Harbour uderzyło gwałtowne tornado morskie (trąba wodna), które zniszczyło całą flotę wojenną przygotowaną do wyprawy. Żywioł zatopił co najmniej cztery wielkie galeony i zabił ponad 600 marynarzy oraz żołnierzy. - Wielkie Oblężenie Malty
W 1565 roku niespełna 6 tysięcy obrońców pod wodzą wielkiego mistrza Jeana de la Valette odparło ponad 30-tysięczną armię Imperium Osmańskiego. Czteromiesięczne oblężenie złamało mit o niezwyciężonej flocie sułtana Sulejmana Wspaniałego. - Miasto zaprojektowane na desce kreślarskiej
Kamień węgielny pod budowę stolicy, Valletty, wmurowano w 1566 roku jako bezpośrednią odpowiedź na zagrożenie tureckie. Było to pierwsze w nowożytnej Europie miasto wzniesione całkowicie od zera według geometrycznego, siatkowego planu fortyfikacyjnego. - Najstarszy funkcjonujący szpital w Europie
W 1574 roku joannici otworzyli szpital Sacra Infermeria, dysponujący najdłuższą salą szpitalną w ówczesnym świecie (155 metrów). Pacjentów karmiono ze srebrnych naczyń w celach antyseptycznych, wprowadzając pionierskie standardy higieny medycznej. - Zniszczenie Mdiny przez trzęsienie ziemi
W 1693 roku potężne trzęsienie ziemi z epicentrum na Sycylii zrujnowało dawną stolicę Malty, Mdinę. Katastrofa doprowadziła do całkowitej przebudowy zniszczonej normańskiej katedry św. Pawła w spektakularnym stylu barokowym. - Kapitulacja przed Napoleonem Bonaparte
W czerwcu 1798 roku Napoleon Bonaparte zajął Maltę w drodze do Egiptu bez jednego wystrzału, kończąc 268 lat panowania zakonu rycerskiego. Francuzi zlikwidowali inkwizycję i feudalizm, lecz ograbienie kościołów doprowadziło do natychmiastowego buntu Maltańczyków. - Traktat paryski i protektorat brytyjski
Na mocy postanowień traktatu paryskiego z 1814 roku Malta stała się oficjalnie kolonią Korony Brytyjskiej. Archipelag przekształcono w główną bazę Royal Navy kontrolującą szlaki żeglugowe na Morzu Śródziemnym. - Epidemia dżumy na wyspie
W latach 1813-1814 wybuchła tragiczna epidemia dżumy przywleczona statkiem handlowym z Aleksandrii. W ciągu kilkunastu miesięcy choroba zabiła ponad 4500 mieszkańców, co stanowiło wówczas blisko 5% całej populacji wyspy. - Otwarcie Kanału Sueskiego
Uruchomienie Kanału Sueskiego w 1869 roku uczyniło port w Valletcie najważniejszym punktem bunkrowania węgla dla parowców płynących do Indii. Przełożyło się to na bezprecedensowy boom handlowy w dziejach archipelagu. - Zamieszki Sette Giugno
Dnia 7 czerwca 1919 roku brytyjscy żołnierze otworzyli ogień do tłumu protestującego w Valletcie przeciwko powojennym cenom chleba, zabijając czterech Maltańczyków. Wydarzenie to stało się narodowym symbolem walki o autonomię i dało początek świętu narodowemu. - Cud w rotundzie w Moście
Dnia 9 kwietnia 1942 roku podczas nalotu Luftwaffe 500-kilogramowa bomba przebiła kopułę kościoła w Moście, w którym modliło się ponad 300 wiernych. Ładunek uderzył o posadzkę, przetoczył się przez nawę i nie eksplodował, nie raniąc ani jednej osoby. - Krzyż Jerzego dla całego narodu
W kwietniu 1942 roku król Jerzy VI odznaczył całą ludność Malty Krzyżem Jerzego (George Cross) za heroizm pod nieustannym bombardowaniem sił Osi. Wizerunek tego medalu wojskowego został na stałe włączony w lewy górny róg flagi państwowej. - Prawa wyborcze dla kobiet
W 1947 roku nowa konstytucja MacMichaela przyznała maltańskim kobietom pełne czynne i bierne prawo wyborcze. W tych samych wyborach Agatha Barbara została pierwszą kobietą wybraną do parlamentu narodowego. - Ogłoszenie niepodległości
Dnia 21 września 1964 roku Malta uzyskała pełną niepodległość od Wielkiej Brytanii, pozostając monarchią parlamentarną w ramach Wspólnoty Narodów z królową Elżbietą II jako głową państwa. - Wstąpienie do Organizacji Narodów Zjednoczonych
Dnia 1 grudnia 1964 roku niepodległa Malta została oficjalnie przyjęta w poczet członków ONZ. Trzy lata później jej ambasador Arvid Pardo zainicjował przyjęcie konwencji o prawie morza, uznającej dno oceaniczne za wspólne dziedzictwo ludzkości. - Proklamowanie republiki
Dnia 13 grudnia 1974 roku parlament znowelizował konstytucję i proklamował Republikę Malty, usuwając brytyjską monarchinię z funkcji głowy państwa i powołując pierwszego prezydenta, Anthony'ego Mamo. - Opuszczenie baz przez wojska brytyjskie
Dnia 31 marca 1979 roku ostatni żołnierze brytyjskiej marynarki wojennej opuścili instalacje wojskowe na wyspie. Zdarzenie to zakończyło 179-letnią obecność militarną Wielkiej Brytanii i jest obchodzone jako Dzień Wolności (Jum il-Ħelsien). - Szczyt na Malcie i koniec zimnej wojny
W grudniu 1989 roku na pokładzie radzieckiego statku u wybrzeży Marsaxlokk spotkali się George H.W. Bush i Michaił Gorbaczow. Historyczny szczyt na Malcie uznano za formalny koniec zimnej wojny, zaledwie kilka tygodni po upadku muru berlińskiego.
Dodaj ciekawostkę
🌍 Odkrywaj dalej! Wybierz kolejne państwo:
14 ciekawostek o armii Kamerunu
Poznaj siły zbrojne Kamerunu: elitarny batalion BIR, brak czołgów podstawowych, spór o półwysep Bakassi i walkę z piractwem w Zatoce Gwinejskiej. Sprawdź!
Dżungla Gujany – wyprawa do wodospadów Kaieteur i serca dziewiczego lasu deszczowego
Wyprawa do Gujany: odkryj potężny wodospad Kaieteur i dziewiczy las deszczowy. Poznaj jeden z najmniej zbadanych zakątków Ameryki Południowej.
Jak rozpoznać dobry ornat? Kryteria jakości i wykonania
Wybór odpowiedniego ornatu to decyzja, która ma znaczenie nie tylko estetyczne, ale przede wszystkim duchowe i praktyczne. Dobry ornat nie tylko pięknie prezentuje się podczas liturgii, ale także wspiera celebransa w jego posłudze, zapewniając komfort i godne oddanie czci. Jak zatem rozpoznać, czy dany ornat spełnia kryteria wysokiej jakości i doskonałego wykonania? W tym artykule przyjrzymy się kluczowym aspektom, na które warto zwrócić uwagę.
Najgroźniejsze zwierzęta w Tanzanii
Planujesz podróż życia do Tanzanii? Sprawdź, jakie najgroźniejsze zwierzęta możesz spotkać w parkach Serengeti i Ngorongoro, by przygotować się na w pełni bezpieczne safari.
13 ciekawostek o edukacji w Luksemburgu
Poznaj system edukacji w Luksemburgu. Sprawdź, jak działa trójjęzyczność w klasach, skala ocen do 60 punktów, darmowy transport i zarobki nauczycieli.
0 komentarzy