Bułgaria historia

Zbiór informacji i ciekawostek o historii Bułgarii (uzyskanie niepodległości, najważniejsze bitwy i wydarzenia).

Ostatnia aktualizacja: 2025-09-04 13:13:57

26 ciekawostek o historii Bułgarii

1. Na terenie dzisiejszej Bułgarii znaleziono tracki rydwan, wraz ze szkieletami koni pochodzący z przed 2000 lat.

Autor: golb

2. Wielkanoc obchodzona jest 1 maja.

Autor: Lampion

3. Armia bułgarska, jako jedyna na świecie, nigdy nie straciła swojej flagi.

Autor: MR

4. Niepodległość od Imperium Osmańskiego uzyskana 05 października 1908 roku.

Autor: poznajnieznane

5. Kraj ten wstąpił do ONZ 14 grudnia 1955 r.

Autor: Statyk

6. 29 marca 2004 roku Bułgaria dołączyła do organizacji polityczno-wojskowej zwanej NATO.

zobacz: 10 ciekawostek o NATO

Autor: Weteran

7. Terytorium dzisiejszej Bułgarii było kolebką jednej z najstarszych cywilizacji w Europie. Tracki złoty skarb z Wałczedrama, datowany na 4600–4200 lat p.n.e., jest uznawany za najstarszą prerafinowaną złotą biżuterię na świecie. Odkryty w 1972 roku, świadczy o niezwykle zaawansowanej kulturze i kunszcie metalurgicznym starożytnych Traków.

8. Tracki władca Spartokos wzniecił największe powstanie niewolników przeciwko Rzymianowi. W latach 73–71 p.n.e. poprowadził on armię zbiegłych gladiatorów i niewolników, siejąc postrach w całej Italii. Chociaż ostatecznie pokonany, jego imię stało się inspiracją dla założyciela starobułgarskiej dynastii Spartokosa w I wieku n.e.

9. Pierwsze Cesarstwo Bułgarskie zostało założone w 681 roku n.e. przez Asparucha. Był to pierwszy trwały organizm państwowy na Bałkanach, uznany przez Cesarstwo Bizantyńskie na mocy traktatu pokojowego. Jego stolica, Pliska, była ogromnym obozem warownym o powierzchni 23 km², otoczonym wałem ziemnym.

10. Chan Krum, jeden z największych władców Bułgarii, odniósł druzgocące zwycięstwo nad bizantyńskim cesarzem Niceforem I w 811 roku. W bitwie pod Warbickim Przełęczą cesarz zginął, a Krum kazał wykonać z jego czaszki puchar do wina, oprawiony w srebro.

11. Chrzest Bułgarii odbył się w 864 roku za panowania chana Borysa I Michała. Decyzja o przyjęciu chrześcijaństwa z Konstantynopola miała charakter strategiczny; miała zjednoczyć państwo i wzmocnić jego pozycję międzynarodową. Borys I przyjął imię Michał na cześć swego ojca chrzestnego, cesarza Michała III.

12. Bracia Cyryl i Metody, zwani “Apostołami Słowian”, stworzyli pierwszy alfabet słowiański – głagolicę. Ich uczniowie, Kliment i Naum Ochrydzcy, kontynuowali dzieło ewangelizacji w Bułgarii, tworząc ok. 886 roku uproszczony alfabet – cyrylicę, który stał się fundamentem bułgarskiej i później rosyjskiej kultury piśmienniczej.

13. Car Symeon I Wielki (893–927) przeniósł stolicę do Presławia i uczynił z niej centrum słowiańskiej literatury i kultury. W tym okresie, zwanym “Złotym Wiekiem” bułgarskiej kultury, powstały takie arcydzieła jak “Złatorunek” Jana Egzarchy. Symeon przyjął tytuł “cara Bułgarów i Rzymian”, aspirował do zdobycia tronu w Konstantynopolu.

14. W 1014 roku cesarz bizantyński Bazyli II II pokonał armię cara Samuela w bitwie pod Kleidion. Po zwycięstwie kazał oślepić 15 000 bułgarskich jeńców, pozostawiając co setnemu jedno oko, by mógł poprowadzić towarzyszy do domu. Z tego powodu otrzymał przydomek “Bułgarobójca” (Boulgaroktonos).

15. Powstanie Piotra i Asena w 1185 roku doprowadziło do odrodzenia państwa bułgarskiego – Drugiego Cesarstwa. Bracia koronowali się w Twierdzie Carewec w Wielkim Tyrnowie, które stało się stolicą nowego, potężnego imperium rozciągającego się od Morza Czarnego do Adriatyku.

16. Iwan Asen II odniósł jedno z największych zwycięstw w historii Bułgarii pod Klokotnicą w 1230 roku. Pokonał armię Epiru i wziął do niewoli cesarza Teodora Komnena. Na pamiątkę tego triumfu kazał wyryć inskrypcję na jednym z marmurowych słupów w soborze Świętych Czterdziestu Męczenników w Wielkim Tyrnowie.

17. W 1396 roku ostatni car Iwan Shishman został pokonany przez sułtana osmańskiego Bajezyda I Błyskawicę pod Nikopolem. Upadek twierdzy Nikopoł przypieczętował koniec Drugiego Cesarstwa Bułgarskiego i rozpoczął prawie 500-letnią noc okupacji osmańskiej.

18. Bułgarski bohater narodowy Wasyl Lewski, zwany “Apostołem Wolności”, stworzył w latach 60. XIX wieku sieć rewolucyjnych komitetów w kraju. Jego celem było przygotowanie ogólnonarodowego powstania. Został schwytany przez Osmanów i powieszony pod Sofią w 1873 roku. Jego ostatnie słowa brzmiały podobno: “Umieram za wolność Bułgarii”.

19. Powstanie Kwietniowe w 1876 roku, choć krwawo stłumione przez oddziały osmańskie i baszybuzuków, miało ogromny międzynarodowy rezonans. Doniesienia o masakrach, szczególnie w Bataku, gdzie zabito ok. 5000 cywilów, poruszyły opinię publiczną Europy i stały się bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej (1877–1878).

20. 3 marca 1878 roku został podpisany traktat w San Stefano, który kończył wojnę rosyjsko-turecką i ustanawiał autonomiczne, wielkie Księstwo Bułgarii. Data ta jest obchodzona jako Święto Narodowe Bułgarii. Mocarstwa zachodnie, obawiając się zbytniego wzrostu wpływów Rosji, znacznie zmniejszyły terytorium Bułgarii na kongresie berlińskim latem tego samego roku.

21. 6 września 1885 roku Księstwo Bułgarii dokonało zjednoczenia z Rumelią Wschodnią, autonomiczną prowincją osmańską. Akt ten, dokonany przez księcia Aleksandra I Battenberga, był pokojowy, ale sprowokował inwazję Serbii. Młoda bułgarska armia odniosła wówczas spektakularne zwycięstwo w bitwie pod Sliwnicą.

22. 22 września 1908 roku książę Ferdynand I ogłosił w Veliko Tarnovie pełną niepodległość od Imperium Osmańskiego i przyjął tytuł cara. Akt ten był możliwy dzięki osłabieniu Turcji i rywalizacji mocarstw na Bałkanach. Tym samym Bułgaria stała się w pełni suwerennym królestwem.

23. Bułgaria przystąpiła do I wojny światowej po stronie Państw Centralnych w październiku 1915 roku. Jej głównym celem było odzyskanie ziem utraconych po II wojnie bałkańskiej (1913), szczególnie Macedonii. Klęska w 1918 roku doprowadziła do abdykacji cara Ferdynanda i ciężkich warunków traktatu w Neuilly-sur-Seine.

24. W czasie II wojny światowej car Borys III utrzymywał sojusz z III Rzeszą, ale odmówił wysłania wojsk na front wschodni przeciw ZSRR. W 1943 roku pod silną presją społeczną odwołał również planowaną deportację 50 000 bułgarskich Żydów do obozów zagłady, ratując w ten sposób niemal całą populację żydowską kraju.

25. 9 września 1944 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, władzę w kraju przejęli komuniści z Frontu Ojczyźnianego. Data ta oznaczała początek 46-letniego okresu rządów totalitarnych pod ścisłą kontrolą Związku Radzieckiego. Oppozycja była brutalnie tłumiona, a gospodarka i społeczeństwo poddane głębokiej sowietyzacji.

26. 10 listopada 1989 roku, w dniu upadku Muru Berlińskiego, długoletni przywódca komunistyczny Todor Żiwkow został usunięty z władzy przez własne Politbiuro. Był to początek pokojowego przejścia Bułgarii do demokracji. W 2007 roku Bułgaria przystąpiła do Unii Europejskiej, zamykając tym samym definitywnie okres zimnowojennej izolacji.

Autor: Pasjonat