Białoruś historia

Zbiór informacji i ciekawostek o historii Białorusi (uzyskanie niepodległości, najważniejsze bitwy i wydarzenia).

Ostatnia aktualizacja: 2025-09-18 19:19:43

25 ciekawostek o historii Białorusi

1. Prezydent Białorusi Aleksandr Łukszenka, w latach 80 zanim został politykiem pracował w kołchozie.

Autor: KAsia

2. Niepodległość od ZSRR uzyskana 25 sierpnia 1991.

Autor: poznajnieznane

3. Podczas II wojny światowej Niemcy zniszczyli 619 wsi, mordując ich mieszkańców.

4. II wojna światowa przyniosła Białorusi ogromne zniszczenia i straty. Szacuje się, że zginęło około 2,5 miliona mieszkańców, co stanowiło około 28% populacji. Kraj poniósł również kolosalne straty materialne, a wiele miast i wsi zostało doszczętnie zniszczonych

5. Kraj ten wstąpił do ONZ 24 października 1945 r.

Autor: Statyk

6. Podczas II wojny światowe, co pół minuty ginął jeden obywatel Białorusi.

Autor: Wroga

7. Na ziemiach dzisiejszej Białorusi człowiek pojawił się już w środkowym paleolicie. Archeolodzy odkryli pozostałości po domostwach z tego okresu, np. w pobliżu Berdyża nad Sożem, gdzie znaleziono klepiska domów o powierzchni do 11×5,2 metra, a obok nich kości mamutów i innych zwierząt, co świadczy o tym, że ludność zajmowała się łowiectwem i zbieractwem.

8. W IX wieku na terenach współczesnej Białorusi powstały pierwsze wschodniosłowiańskie księstwa, w tym Księstwo Połockie, Turowskie i Pińskie. Były to jedne z najwcześniejszych form państwowości na tych ziemiach, które odegrały kluczową rolę w kształtowaniu się lokalnej kultury i tożsamości.

9. Chrystianizacja Słowian wschodnich na ziemiach białoruskich rozpoczęła się w X wieku, ale zakończyła się dopiero w XV–XVI wieku.

10. Język ruski (starobiałoruski) był językiem urzędowym Wielkiego Księstwa Litewskiego, zanim został wyparty przez język polski po unii lubelskiej w 1569 roku. Jego status oficjalnie zniesiono w 1696 roku.

11. Zamek w Nieświeżu, budowany od 1583 roku przez Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotkę”, jest doskonałym przykładem architektury renesansowej i barokowej na Białorusi. Przez wieki był nie tylko rezydencją magnacką, ale także centrum kultury i polityki.

12. Po rozbiorach Rzeczypospolitej w latach 1793–1795 tereny Białorusi przeszły pod panowanie Rosji. Carat prowadził intensywną rusyfikację, tłumiąc przejawy białoruskiej odrębności, w tym likwidując unię brzeską i odbierając majątki szlachcie.

13. Białorusini aktywnie uczestniczyli w powstaniu styczniowym (1863–1864). Przywódcy, jak Konstanty Kalinowski i Zygmunt Sierakowski, opowiadali się za odrodzeniem unii polsko-litewskiej, jednak po upadku powstania spotkały ich surowe represje – Sierakowski został powieszony w 1863, a Kalinowski w 1864 roku.

14. Pod koniec XIX wieku zaczął kształtować się białoruski ruch narodowy. W 1902 roku Wacław Iwanowski powołał Białoruską Partię Rewolucyjną, a bracia Iwan i Anton Łuckiewiczowie założyli Białoruską Rewolucyjną Hromadę.

15. Pierwsza legalna gazeta białoruska, „Nasza Dola”, ukazała się 1 września 1906 roku.

16. 25 marca 1918 roku, pod okupacją niemiecką, ogłoszono niepodległość Białoruskiej Republiki Ludowej. Było to pierwsze w historii nowoczesne państwo białoruskie, jednak jego istnienie było krótkotrwałe – po wycofaniu się Niemców zostało zastąpione przez Białoruską Socjalistyczną Republikę Radziecką.

17. Białoruska SRR, pomimo bycia częścią Związku Radzieckiego, była jednym z założycieli ONZ w 1945 roku. Obok Ukraińskiej SRR i Rosyjskiej FSRR była jedną z trzech republik radzieckich posiadających status pełnoprawnego członka tej organizacji.

18. Puszcza Białowieska, znajdująca się na granicy Białorusi i Polski, jest najstarszym i największym lasem nizinnym w Europie. Od wieków stanowiła teren polowań monarchów, a dziś jest rezerwatem biosfery UNESCO oraz domem dla największej populacji żubra na kontynencie.

zobacz: Puszcza Białowieska ciekawostki

19. Po upadku powstania styczniowego carat zamknął jedyną wyższą szkołę na Białorusi – Instytut Gospodarstwa Wiejskiego w Hory-Horkach – w ramach represji za zaangażowanie studentów w działalność powstańczą.

20. W 1921 roku, na mocy traktatu ryskiego, tereny Białorusi podzielono między Polskę a Rosję Radziecką. Głównym ośrodkiem kulturalnym inteligencji białoruskiej stało się Wilno, podczas gdy po stronie sowieckiej reaktywowano Białoruską Republikę Radziecką z ograniczonym początkowo terytorium.

21. Katastrofa czarnobylska w 1986 roku miała druzgocący wpływ na Białoruś. To właśnie na jej terytorium spadło około 70% radioaktywnych opadów, skażając ogromne obszary rolnicze i leśne. Tragedia ta odcisnęła piętno na zdrowiu tysięcy ludzi.

zobacz: Katastrofa elektrowni jądrowej w Czarnobylu

22. W latach 20. XX wieku władze sowieckie przeprowadziły tzw. „białorusyzację”, mającą na celu rozwój białoruskiej kultury i języka. Jednakże już w latach 30. polityka ta została gwałtownie przerwana przez stalinowskie czystki, które zdławiły odrodzenie narodowe.

23. Mińsk, stolica Białorusi, jest miastem o niezwykle burzliwej historii. Metropolia starsza od Moskwy była ośmiokrotnie niszczona i odbudowywana. Jej ulica Niepodległości jest jedną z najdłuższych w Europie i czternastokrotnie zmieniała swoją nazwę.

24. W czasach ZSRR Białoruś była nazywana „spichlerzem Związku Radzieckiego” ze względu na intensywną produkcję rolną. Jednak kolektywizacja rolnictwa w latach 30. XX wieku doprowadziła do wielkiego głodu i represji wobec chłopów.

25. 25 sierpnia 1991 roku Białoruś ogłosiła niepodległość od Związku Radzieckiego. 8 grudnia 1991 roku w Puszczy Białowieskiej podpisano porozumienie białowieskie, które formalnie rozwiązujące ZSRR i powołujące Wspólnotę Niepodległych Państw.

Autor: Pasjonat