Poznaj siły zbrojne Iranu: równoległą armię Pasdaran, podziemne miasta rakietowe, legendarne myśliwce F-14 Tomcat i taktykę roju motorówek. Sprawdź!
Izrael ciekawostki
Izrael położony na wąskim pomoście lądowym między Morzem Śródziemnym a Zatoką Akaba to globalne centrum innowacji technologicznych Silicon Wadi, ojczyzna wskrzeszonego nowożytnego języka hebrajskiego oraz duchowe serce trzech wielkich religii monoteistycznych. Poznaj tajemnice starożytnych zwojów z Qumran, inżynierię odsalania wody morskiej w Sorek, historię obrony twierdzy Masada, zasady biblijnego kaszrutu oraz wielowarstwową tarczę rakietową Cahalu.
Ostatnia aktualizacja: 2026-09-23 14:48:17
128 ciekawostek o Izraelu
- Deklaracja niepodległości Dawida Ben Guriona
Dawid Ben Gurion odczytał deklarację niepodległości 14 maja 1948 roku w Tel Awiwie na kilka godzin przed wygaśnięciem Mandatu Brytyjskiego w Palestynie. Wydarzenie to zapoczątkowało natychmiastową I wojnę arabsko-izraelską. - Wskaźnik gęstości zaludnienia na nizinie nadmorskiej
Średnia gęstość zaludnienia wynosi około 460 osób na km², przy czym ludność skupia się w pasie aglomeracji Gusz Dan wokół Tel Awiwu. Na pustyni Negew na południu kraju wskaźnik ten spada poniżej 50 osób na km². - Powierzchnia terytorialna państwa
Całkowity obszar lądowy wynosi 22 072 km² (bez terytoriów spornych), co czyni państwo czternastokrotnie mniejszym od obszaru Polski. Rozciągłość południkowa od góry Hermon po Zatokę Akaba w Ejlacie liczy 470 kilometrów. - Struktura wyznaniowa społeczności żydowskiej
Judaizm wyznaje 73,5% mieszkańców państwa, a drugą co do wielkości grupą religijną są muzułmanie sunniccy, stanowiący około 18% populacji (głównie Arabowie izraelscy). Chrześcijanie i Druzowie stanowią po około 2% społeczeństwa. - Bieg rzeki Jordan w rowie tektonicznym
Rzeka Jordan osiąga długość 251 kilometrów, płynąc dnem Rowu Jordanu przez Jezioro Tyberiadzkie (Galilejskie) i uchodząc do bezodpływowego Morza Martwego. Wody rzeki stanowią strategiczne źródło nawadniania w regionie. - Konstytucyjna nazwa państwa
Oficjalna nazwa konstytucyjna brzmi Państwo Izrael (Medinat Jisra'el w języku hebrajskim oraz Daulat Isra'il w języku arabskim). Podstawę ustrojową tworzy zbiór Ustaw Zasadniczych o randze konstytucyjnej. - Republikański ustrój parlamentarny i Kneset
Kraj funkcjonuje jako republika parlamentarna z jednoizbowym parlamentem Kneset liczącym 120 deputowanych wybieranych w powszechnych wyborach proporcjonalnych. Prezydent pełni głównie funkcje reprezentacyjne. - Obywatele polscy i Związek Wychodźców z Polski
W kraju mieszka ponad 20 000 obywateli posiadających polskie paszporty, a korzenie w II Rzeczypospolitej ma kilkaset tysięcy obywateli. W Tel Awiwie działa Związek Wychodźców z Polski wspierający więzi kulturalne. - Masyw góry Hermon na granicy północnej
Wzgórza masywu Hermon wznoszą się w strefie kontrolowanej na wysokość 2236 m n.p.m. (główny wierzchołek 2814 m n.p.m. leży na granicy Syrii i Libanu). Funkcjonuje tam jedyny w kraju ośrodek narciarski. - Narodowy hymn i idea Hatikwa
Nieoficjalnym mottem państwowym jest tytuł hymnu Hatikwa („Nadzieja”), którego tekst napisał w 1878 roku Naftali Herc Imber. Pieśń wyraża trwającą dwa tysiące lat tęsknotę narodu żydowskiego za powrotem do Syjonu. - Wskaźnik kadr inżynieryjnych i Dolina Krzemowa
Kraj szczyci się jednym z najwyższych na świecie wskaźników nasycenia inżynierami: 140 naukowców i inżynierów na 10 000 zatrudnionych. Region Silicon Wadi wokół Tel Awiwu jest globalnym centrum innowacji technologicznych. - Najgłębsza depresja lądowa Morza Martwego
Lustro wody Morza Martwego znajduje się 438 metrów poniżej poziomu morza, będąc najniżej położonym punktem na powierzchni lądów Ziemi. Zasolenie wody przekraczające 34% uniemożliwia rozwój organizmów wyższych. - Potencjał Sił Powietrznych Chel HaAvir
Izraelskie Siły Powietrzne (IAF) użytkują ponad 300 nowoczesnych myśliwców wielozadaniowych, w tym maszyny V generacji F-35I Adir z własną awioniką. Stanowią one jedną z najlepiej wyszkolonych formacji lotniczych świata. - Ośrodek badawczo-rozwojowy Microsoft Israel
Centrum R&D koncernu Microsoft w Herclijji, utworzone w 1991 roku, opracowało główne komponenty jądra systemów Windows oraz rozwiązania cyberbezpieczeństwa. Był to pierwszy zagraniczny ośrodek badawczy firmy poza USA. - Najwyższe zagęszczenie placówek muzealnych
W kraju funkcjonuje ponad 230 oficjalnych muzeów, co daje Izraelowi pierwsze miejsce na świecie pod względem liczby placówek muzealnych w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Najważniejszym jest Instytut Yad Vashem. - Pozycja w rankingu militarnym Global Firepower
Siły Obronne Izraela (Cahal / IDF) zajmują 17. miejsce na świecie w rankingu Global Firepower. Siła armii opiera się na zaawansowanej technologii precyzyjnej, wywiadzie wojskowym oraz masowej mobilizacji rezerwistów. - Liczebność personelu wojskowego IDF
Stały personel armii liczy około 170 000 żołnierzy służby czynnej, których w ciągu 48 godzin wspiera formacja ponad 450 000 przeszkolonych rezerwistów. Rezerwiści odbywają coroczne ćwiczenia poligonowe (szirur miluim). - Czołgi podstawowe Merkawa Mk 4 z systemem Trophy
Trzon wojsk pancernych stanowi ponad 400 czołgów podstawowych Merkava Mk 4 wyposażonych w system aktywnej obrony Trophy (Meil Ruach), który niszczy nadlatujące pociski przeciwpancerne w locie. - Wydatki budżetowe na obronność i badania militarne
Roczny budżet obronny przekracza 24 miliardy dolarów, co stanowi ponad 5% PKB (jeden z najwyższych wskaźników w OECD). Wydatki wspierają rozwój laserowych systemów obrony przeciwrakietowej Iron Beam. - Okręty podwodne klasy Dolphin z napędem AIP
Marynarka Wojenna operuje flotą sześciu okrętów podwodnych typu Dolphin budowanych w Niemczech. Jednostki wyposażone są w komory wyrzutni pocisków manewrujących dalekiego zasięgu Popeye Turbo. - Doktryna niejednoznaczności nuklearnej w Dimonie
Państwo realizuje doktrynę celowej niejednoznaczności nuklearnej, oficjalnie nie potwierdzając ani nie zaprzeczając posiadaniu broni atomowej. Ośrodek Badań Jądrowych Negew w Dimonie wyprodukował szacunkowo 80-90 głowic. - Polskie korzenie prezydenta Szimona Peresa
Laureat Pokojowej Nagrody Nobla i prezydent Szimon Peres urodził się w 1923 roku w Wiszniewie w ówczesnym województwie nowogródzkim II RP jako Szymon Perski. Wyemigrował do Mandatu Palestyny w 1934 roku. - Skuteczność tarczy rakietowej Żelazna Kopuła
System obrony przeciwrakietowej Żelazna Kopuła (Kipat Barzel) osiąga skuteczność przechwytywania ponad 90% w zwalczaniu niekierowanych pocisków rakietowych i dronów. Każda bateria składa się z radaru i 3-4 wyrzutni Tamir. - Odrzucenie urzędu prezydenta przez Alberta Einsteina
W listopadzie 1952 roku premier Dawid Ben Gurion oficjalnie zaproponował Albertowi Einsteinowi objęcie urzędu prezydenta Izraela po śmierci Chaima Weizmana. Fizyk odmówił, tłumacząc brak predyspozycji do kierowania ludźmi. - Status sakralny Starego Miasta w Jerozolimie
Jerozolima jest świętym miastem judaizmu (Kotel / Ściana Płaczu), chrześcijaństwa (Bazylika Grobu Pańskiego) oraz trzecim świętym miejscem islamu (Meczet Al-Aksa i Kopuła na Skale). Stare Miasto podzielone jest na cztery dzielnice. - Rozmieszczenie globalnej populacji żydowskiej
W aglomeracji Nowego Jorku mieszka ponad 1,6 miliona osób pochodzenia żydowskiego, co przewyższa liczbę mieszkańców samego miasta Tel Awiw (470 000), choć aglomeracja Gusz Dan liczy ponad 4 miliony ludzi. - Wysokość ustawowej płacy minimalnej
Ustawowa płaca minimalna wynosi 5880 szekli miesięcznie (około 6200 PLN) przy stawce godzinowej 32,30 ILS. Płace w sektorze zaawansowanych technologii (High-Tech) są ponad trzykrotnie wyższe od średniej krajowej. - Wieżowiec Azrieli Sarona Tower w Tel Awiwie
Wieżowiec Azrieli Sarona Tower ma wysokość 238,5 metra (61 pięter) i charakteryzuje się skręconą bryłą geometryczną. Jest jednym z najwyższych budynków biurowych w kraju, mieszczącym centrale firm Amazon i Meta. - Stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego kobiet
Wiek emerytalny mężczyzn wynosi 67 lat, a wiek emerytalny kobiet jest sukcesywnie podnoszony z 62 do 65 lat na mocy reformy ubezpieczeń społecznych z 2021 roku. Wypłaty realizuje państwowy zakład Bituch Leumi. - Niski wskaźnik bezrobocia rejestrowanego
Stopa bezrobocia rejestrowanego utrzymuje się na rekordowo niskim poziomie około 3,4%. Dynamiczny popyt na wykwalifikowanych pracowników generuje sektor innowacji technologicznych i usług medycznych. - Miliarderzy w rankingu magazynu Forbes
Na liście najbogatszych ludzi magazynu Forbes figuruje ponad 30 obywateli Izraela kontrolujących międzynarodowe koncerny żeglugowe, technologiczne, deweloperskie i farmaceutyczne (rodziny Ofer, Wertheimer, Arison). - Majątek Eyala Ofera i holding Zodiac Group
Przedsiębiorca Eyal Ofer zgromadził majątek wyceniany na ponad 24 miliardy dolarów dzięki globalnemu holdingowi żeglugowemu Zodiac Group oraz inwestycjom w nieruchomości i bankowość w Europie i USA. - Niski poziom konsumpcji alkoholu etylowego
Roczne spożycie czystego alkoholu wynosi zaledwie 3,1 litra na mieszkańca powyżej 15. roku życia, co stanowi jeden z najniższych wskaźników w OECD. Wino spożywa się tradycyjnie podczas szabatu i świąt religijnych. - Tradycyjny destylat anyżowy Arak
Popularnym napojem wysokoprocentowym jest arak - wytrawny destylat z winogron aromatyzowany nasionami anyżu, który po zmieszaniu z wodą i lodem mętnieje do mlecznobiałej barwy. - Produkcja win koszernych w Galilei i Golan
W strukturze sprzedaży piwo stanowi 44% rynku, a wina 50%. W kraju działa ponad 300 winnic produkujących wina koszerne na Wzgórzach Golan, w Galilei i na wzgórzach Judzkich, eksportowane na cały świat. - Bezpłatna i powszechna edukacja szkolna
Ustawowy obowiązek szkolny obejmuje naukę od 3. do 18. roku życia (12 klas) na mocy nowelizacji ustawy o powszechnej edukacji. System dzieli się na cztery niezależne nurty: państwowy świecki, państwowy religijny, ultraortodoksyjny i arabski. - Wczesna edukacja przedszkolna i wiek szkolny
Dzieci rozpoczynają naukę w klasie pierwszej w wieku 6 lat, po ukończeniu bezpłatnego dwuletniego przedszkola (Gan Choba). Rok szkolny trwa od 1 września do końca czerwca. - Wydatki na badania i rozwój do PKB
Kraj przeznacza rekordowe 5,6% produktu krajowego brutto na badania i rozwój (B+R), zajmując pierwsze miejsce na świecie w rankingach innowacyjności. Średni wynik testów poznawczych populacji wynosi 95 punktów. - Dudek zwyczajny oficjalnym ptakiem narodowym
W ogólnonarodowym plebiscycie z okazji 60-lecia niepodległości w 2008 roku dudek zwyczajny (Upupa epops) został wybrany narodowym ptakiem Izraela, pokonując w głosowaniu sokoła pustynnego i słowika. - Procedura zmiany czasu w strefie czasu izraelskiego
Zmiana czasu na zimowy następuje w ostatnią niedzielę października w strefie czasu izraelskiego (UTC+2 / UTC+3). Terminy dostosowano w 2013 roku do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej. - Symbolika drzewa oliwnego w herbie państwowym
Oficjalnym symbolem botanicznym jest oliwka europejska (Olea europaea). Gałązki oliwne otaczają siedmioramienną menorę w oficjalnym godle państwa, symbolizując pokój. - Biblijna etymologia imienia Jisrael
Nazwa państwa wywodzi się z Księgi Rodzaju, gdzie patriarcha Jakub otrzymał imię Izrael (Jisra'el - „Walczący z Bogiem”) po nocnej walce z aniołem nad potokiem Jabbok. - Ograniczenia prędkości na ulicach miast
Dopuszczalna prędkość w obszarze zabudowanym wynosi 50 km/h, przy czym na bocznych ulicach osiedlowych strefy uspokojonego ruchu wprowadzają limit 30 km/h. - Limity prędkości na płatnej Autostradzie 6
Na drogach międzymiastowych limit wynosi 90 km/h, a na wielopasmowej płatnej Autostradzie 6 (Kwisz Szisz) dopuszczalna prędkość wynosi 120 km/h z elektronicznym poborem opłat. - Rygorystyczne limity trzeźwości kierowców
Ustawowy limit alkoholu we krwi wynosi 0,5 promila (240 µg/l w wydychanym powietrzu), a dla kierowców zawodowych i osób do 24. roku życia wprowadzono limit zerowy (50 µg/l). - Niski wskaźnik śmiertelności na drogach w OECD
Liczba ofiar śmiertelnych wypadków drogowych wynosi około 330-360 osób rocznie (wskaźnik 3,8 ofiary na 100 000 mieszkańców), co plasuje Izrael w czołówce najbezpieczniejszych państw OECD. - Wpływ alkoholu na statystyki kolizji drogowych
Spożycie alkoholu odpowiada za niespełna 4% śmiertelnych zdarzeń drogowych. Policja drogowa prowadzi intensywne kontrole trzeźwości w weekendy w pobliżu centrów klubowych Tel Awiwu. - Liczebność parku samochodowego w rejestrach
W rejestrach ministerstwa transportu figuruje ponad 4 miliony pojazdów, w tym 3,4 miliona samochodów osobowych. Ponad 15% nowo rejestrowanych aut to pojazdy w pełni elektryczne. - Sieć dróg publicznych spółki Netivei Israel
Łączna sieć dróg publicznych wynosi ponad 20 000 kilometrów i jest w całości pokryta asfaltem. Spółka państwowa Netivei Israel zarządza rozbudową węzłów bezkolizyjnych i pasów dla transportu zbiorowego. - Infrastruktura lotnicza i port Ben Guriona
Głównym międzynarodowym oknem na świat jest Port Lotniczy Ben Guriona (TLV) w Lod, obsługujący rocznie ponad 20 milionów pasażerów. Na południu funkcjonuje port lotniczy Ramon w pobliżu Ejlatu. - Szybka magistrala kolejowa Tel Awiw - Jerozolima
Sieć państwowych kolei Israel Railways liczy ponad 1500 kilometrów zelektryfikowanych linii. Szybka linia kolejowa A1 z mostami i tunelami pokonuje trasę z Tel Awiwu do podziemnej stacji Navon w Jerozolimie w 32 minuty. - Wskaźnik cyfryzacji społeczeństwa i sieci światłowodowe
Z sieci internetowej korzysta regularnie ponad 90% populacji państwa. Kraj cechuje się powszechną dostępnością ultraszybkich łączy światłowodowych FTTH docierających do 85% gospodarstw domowych. - Aktywność w mediach społecznościowych i aplikacja Waze
Z platformy Facebook korzysta ponad 6 milionów obywateli, a najpopularniejszym komunikatorem jest WhatsApp. Z Izraela wywodzi się stworzona w 2008 roku społecznościowa nawigacja drogowa Waze. - Średnia prędkość pobierania danych w sieciach
Średnia prędkość stacjonarnego internetu szerokopasmowego wynosi ponad 170 Mb/s według pomiarów Speedtest Ookla, a sieć komórkowa 5G pokrywa główne miasta i szlaki transportowe. - Narodowa domena internetowa.il
Oficjalną domeną najwyższego poziomu państwa jest .il (oraz domena hebrajska.ישראל), zarządzana przez ISOC-IL od 1985 roku. Domena.is należy do Islandii. - Lokalne portale informacyjne Ynet i Walla
Do najczęściej odwiedzanych serwisów z rozszerzeniem.il należy portal informacyjny Ynet.co.il dziennika Jedi’ot Acharonot oraz serwis informacyjno-rozrywkowy Walla.co.il. - Oficjalne rezerwy dewizowe Banku Izraela
Oficjalne rezerwy walutowe Banku Izraela przekraczają 210 miliardów dolarów, co stanowi ponad 40% PKB i plasuje kraj w ścisłej światowej czołówce pod względem stabilności rezerw dewizowych. - Wielkość produktu krajowego brutto
Produkt krajowy brutto kraju przekracza 520 miliardów dolarów w ujęciu nominalnym, co daje wysoki dochód per capita na poziomie ponad 54 000 USD, porównywalny z najbogatszymi państwami Europy Zachodniej. - Wskaźnik długu publicznego w relacji do PKB
Wskaźnik długu publicznego do PKB wynosi około 62%. Finanse państwa charakteryzują się wysoką wiarygodnością kredytową na rynkach międzynarodowych. - Struktura zadłużenia zagranicznego gospodarki
Zadłużenie zagraniczne brutto wynosi około 150 miliardów dolarów (około 29% PKB). Izrael jest wierzycielem netto na rynkach globalnych dzięki wysokim aktywom zagranicznym banku centralnego. - Wskaźnik nadwagi w badaniach zdrowotnych
Nadwagę lub otyłość diagnozuje się u około 50% dorosłych obywateli. Ministerstwo zdrowia wdrożyło obowiązkowe czerwone etykiety ostrzegawcze na produktach z wysoką zawartością cukru i tłuszczu. - Konsumpcja wyrobów tytoniowych w społeczeństwie
Około 19% dorosłych mieszkańców deklaruje palenie tytoniu. Obowiązuje zakaz reklamy wyrobów tytoniowych oraz jednolite, ustandaryzowane opakowania paczek papierosów. - Wskaźnik alfabetyzacji społeczeństwa
Wskaźnik alfabetyzacji dorosłych wynosi 97,8%. Powszechna znajomość języka hebrajskiego i angielskiego jest wspierana przez intensywne państwowe kursy językowe dla nowych imigrantów (ulpany). - Krajowe minimum termiczne na Wzgórzach Golan
Najniższą temperaturę powietrza wynoszącą -14,2 °C zarejestrowano w kibucu Merom Golan w styczniu 2015 roku podczas napływu mas arktycznych. W wyższych partiach gór opady śniegu występują regularnie. - Absolutny rekord gorąca w Dolinie Jordanu
Krajowy rekord temperatury maksymalnej wynoszący 54,0 °C zanotowano w kibucu Tirat Cewi w Dolinie Bet Sze’an w czerwcu 1942 roku (pomiar w Qalya w 2019 roku wykazał 51,2 °C). - Główne przyczyny zgonów i profilaktyka zdrowotna
Choroby nowotworowe i choroby układu krążenia odpowiadają za ponad 45% wszystkich zgonów. Powszechny system czterech kas chorych (Kupot Cholim) gwarantuje zaawansowaną diagnostykę onkologiczną. - Wysoka oczekiwana długość trwania życia
Średnia oczekiwana długość życia w chwili narodzin wynosi 83,5 roku (85,1 roku dla kobiet oraz 81,8 roku dla mężczyzn), co daje Izraelowi miejsce w pierwszej dziesiątce na świecie według WHO. - Izraelscy laureaci Nagrody Nobla
Aż 13 obywateli państwa otrzymało Nagrodę Nobla, w tym w dziedzinie chemii (m.in. Ada Yonath, Dan Shechtman), ekonomii (Daniel Kahneman, Robert Aumann) oraz literatury (Szmuel Josef Agnon).zobacz: 13 ciekawostek o Nagrodzie Nobla
- Podniesienie minimalnego wieku małżeńskiego
W 2013 roku parlament podniósł minimalny ustawowy wiek zawarcia małżeństwa z 17 do 18 lat. Śluby w kraju podlegają wyłącznej jurysdykcji sądów wyznaniowych (rabinatu dla żydów i sądów szariatu dla muzułmanów). - Średni wiek kobiet rodzących pierwsze dziecko
Przeciętny wiek kobiety przy narodzinach pierwszego dziecka wynosi 27,8 roku. Mimo wysokiej aktywności zawodowej kobiet kultura rodzinna sprzyja posiadaniu wielodzietnych rodzin. - Rekordowy współczynnik dzietności w OECD
Współczynnik dzietności wynosi 3,0 dziecka na kobietę, będąc z przewagą najwyższym wynikiem wśród wszystkich państw członkowskich OECD (średnia OECD to 1,5). - Młoda struktura demograficzna społeczeństwa
Mediana wieku mieszkańców wynosi zaledwie 30,5 roku, co czyni strukturę społeczną znacznie młodszą niż w państwach Europy Zachodniej i gwarantuje stabilny wzrost demograficzny. - Podział grup wiekowych w populacji
Dzieci do 14. roku życia stanowią aż 28% społeczeństwa, osoby w wieku produkcyjnym (15-64 lata) to 60%, natomiast seniorzy powyżej 65 lat stanowią 12% populacji państwa. - Roczny bilans naturalny ludności
W kraju rodzi się rocznie około 180 000 dzieci, a liczba zgonów wynosi około 50 000. Przekłada się to na bardzo wysoki dodatni przyrost naturalny przekraczający 1,5% w skali roku. - Plażowa gra paletkowa Matkot
Nieoficjalnym narodowym sportem plażowym jest matkot - dynamiczna gra drewnianymi paletkami i kauczukową piłką bez siatki i punktów, polegająca na jak najdłuższej wymianie uderzeń. - Granica odpowiedzialności karnej młodocianych
Zgodnie z prawem karnym wiek odpowiedzialności karnej nieletnich wynosi 12 lat. Sprawcy w wieku 12-18 lat podlegają jurysdykcji wyspecjalizowanych sądów dla młodzieży i programom resocjalizacji. - Powierzchnia użytków rolnych i irygacja kropelkowa
Użytki rolne zajmują 5200 km² (24% powierzchni kraju). Ponad połowa upraw jest zasilana oczyszczonymi ściekami komunalnymi (recykling wody sięga 90%) i technologią nawadniania kropelkowego. - Przepisy dotyczące posiadania broni palnej
Na 1000 mieszkańców przypada około 75 sztuk cywilnej broni palnej. Pozwolenia wydaje ministerstwo bezpieczeństwa narodowego na podstawie rygorystycznych kryteriów miejsca zamieszkania i służby wojskowej. - Druzyjska miejscowość Beit Jann w Górnej Galilei
Miasteczko Beit Jann leży na wysokości 940 m n.p.m. na zboczach góry Meron w Górnej Galilei. Zamieszkuje je społeczność Druzów, a lokalne liceum osiąga najwyższe wyniki matur w kraju. - Prawa wyborcze kobiet od pierwszych wyborów
Kobiety posiadały pełne prawa wyborcze od momentu proklamacji niepodległości w 1948 roku. W 1969 roku Golda Meir została czwartą kobietą-premierem na świecie, stojąc na czele rządu Izraela. - Warunki zakładania spółek technologicznych
Rejestracja spółki z o.o. w rejestrze Registrar of Companies trwa kilka dni roboczych przez portal internetowy. Kraj posiada rozbudowany ekosystem funduszy Venture Capital wspierających startupy. - Członkostwo w Organizacji Narodów Zjednoczonych
Kraj został przyjęty do ONZ 11 maja 1949 roku na mocy rezolucji Zgromadzenia Ogólnego nr 273, po wcześniejszej rezolucji nr 181 z 1947 roku o podziale Mandatu Palestyny. - Tydzień pracy od niedzieli do czwartku
Ustawowy tydzień pracy wynosi 42 godziny i trwa tradycyjnie od niedzieli do czwartku lub do piątkowego południa. Sobota (szabat) jest dniem ustawowo wolnym od pracy i handlu. - Wysoki stopień urbanizacji społeczeństwa
W obszarach miejskich mieszka 92,8% populacji kraju, co plasuje Izrael w ścisłej czołówce państw zurbanizowanych. Głównymi metropoliami są Jerozolima (970 tys.), Tel Awiw (470 tys.) i Hajfa (290 tys.). - Zalesianie kraju przez Żydowski Fundusz Narodowy
Lasy pokrywają ponad 1700 km² powierzchni (około 8,5% terytorium). Żydowski Fundusz Narodowy (KKL-JNF) posadził od początku XX wieku ponad 240 milionów drzew sosnowych i dębowych na pustyni i wzgórzach. - Proces i egzekucja Adolfa Eichmanna w 1962 roku
Jedyną egzekucją osoby cywilnej w historii państwa było stracenie nazistowskiego zbrodniarza Adolfa Eichmanna 31 maja 1962 roku w więzieniu w Ramli po słynnym procesie w Jerozolimie. - Stawki podatków bezpośrednich ITA
Maksymalna stawka podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi 50% (w tym 3% podatku solidarnościowego) dla najwyższych dochodów. Podatek dochodowy od osób prawnych CIT wynosi 23%. - Stawka podatku od towarów i usług Ma'am
Podstawowa stawka podatku od towarów i usług (Ma'am) wynosi 17%. W kurorcie Ejlat nad Morzem Czerwonym obowiązuje specjalna strefa wolnocłowa ze stawką 0% VAT. - Wskaźnik inflacji cen konsumpcyjnych CPI
Roczny wskaźnik inflacji konsumenckiej wynosi około 2,8-3,2%, mieszcząc się w oficjalnym przedziale celu inflacyjnego Banku Izraela (1-3%). Waluta nowy izraelski szekel (ILS) zachowuje stabilność. - Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto
Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce wynosi około 13 200 szekli (około 14 000 PLN) według danych Centralnego Biura Statystyki (CBS). - Bliskość geograficzna stolicy Jordanii
Najbliżej położoną zagraniczną stolicą od Jerozolimy i Tel Awiwu w linii prostej jest Amman w Jordanii, oddalony o zaledwie 108 kilometrów przez Dolinę Jordanu. - Najbardziej oddalona stolica globu
Najdalej położoną stolicą na kuli ziemskiej w linii prostej od Tel Awiwu jest Nukuʻalofa na wyspach Tonga, oddalona o 16 809 kilometrów przez Ocean Indyjski i Spokojny. - Powszechny pobór wojskowy kobiet i mężczyzn
Służba wojskowa w IDF jest obowiązkowa dla mężczyzn (32 miesiące) oraz kobiet (24 miesiące) po ukończeniu 18 lat. Kobiety służą w jednostkach bojowych, w tym w batalionie piechoty Caracal i lotnictwie. - Starożytne kopalnie miedzi w dolinie Timna
Dolina Timna na pustyni Negew kryje kopalnie miedzi eksploatowane od V tysiąclecia p.n.e., zwane kopalniami króla Salomona. Zachowały się tam starożytne piece hutnicze i inskrypcje egipskie. - Podziemna kolej linowo-terenowa Carmelit w Hajfie
System Carmelit w Hajfie liczy 1,8 kilometra długości i 6 stacji, pokonując 274 metry różnicy wzniesień w tunelu pod górą Karmel. Jest jedną z najkrótszych podziemnych kolei na świecie. - Koszerny klej na znaczkach pocztowych
Poczta Izraelska (Doar Israel) stosuje na rewersach znaczków klej z certyfikatem koszerności wytwarzany wyłącznie ze składników roślinnych, aby umożliwić ich bezpieczne oblizywanie przez religijnych obywateli. - Zasady koszerności kaszrut w prawie religijnym
Zasady kaszrutu dopuszczają spożywanie mięsa ssaków parzystokopytnych i przeżuwających (np. bydło, kozy, owce) poddanych ubojowi rytualnemu (szechita) oraz całkowicie zakazują łączenia mięsa z mlekiem. - Zagęszczenie ruchu w metropolii Tel Awiwu
W rejestrach figuruje ponad 4 miliony pojazdów silnikowych. W celu odkorkowania aglomeracji Tel Awiwu wybudowano pierwszą linię szybkiego tramwaju miejskiego Red Line Dankal. - Podmorskie kable światłowodowe Blue-Raman
Kraj jest węzłem dla podmorskiego kabla światłowodowego Blue-Raman budowanego przez Google, który łączy Europę z Indiami przez terytorium Izraela i Jordanii, omijając Kanał Sueski. - Bohaterska obrona starożytnej twierdzy Masada
Wzniesiona na 400-metrowym płaskowyżu skalnym nad Morzem Martwym twierdza Masada była miejscem oporu 960 zelotów przeciwko rzymskiemu legionowi X Fretensis w 73 r. n.e. Obiekt wpisano na listę UNESCO. - Odrodzenie nowożytnego języka hebrajskiego
Dzięki determinacji lingwisty Eliezera Ben Jehudy język hebrajski został wskrzeszony pod koniec XIX wieku z języka wyłącznie liturgicznego do roli codziennego języka mówionego milionów ludzi. - Kolektywne gospodarstwa rolnicze w kibucach
Założony w 1910 roku nad Jeziorem Galilejskim kibuc Degania dał początek ruchowi kibucowemu opartemu na wspólnej własności i pracy. Dziś ponad 250 kibuców produkuje żywność i zaawansowaną technologię rolniczą. - Pionierska technologia nawadniania kropelkowego Netafim
W 1965 roku inżynier Simcha Blass założył w kibucu Hacerim firmę Netafim produkującą emitery kropelkowe. Wynalazek ten zrewolucjonizował globalne rolnictwo na suchych obszarach pustynnych. - Modernistyczna architektura Białego Miasta w Tel Awiwie
Kompleks ponad 4000 modernistycznych budynków w stylu Bauhaus wzniesionych w Tel Awiwie w latach 30. przez żydowskich architektów z Niemiec został wpisany na listę dziedzictwa UNESCO. - Odkrycie starożytnych rękopisów z Qumran
W jaskiniach Qumran nad Morzem Martwym w 1947 roku odnaleziono Zwoje znad Morza Martwego sprzed ponad 2000 lat, zawierające najstarsze zachowane kopie ksiąg biblijnych. Manuskrypty eksponuje Sanktuarium Księgi w Jerozolimie. - Błyskawiczna kampania Wojny Sześciodniowej 1967
W czerwcu 1967 roku w trakcie Wojny Sześciodniowej izraelska armia w uderzeniu wyprzedzającym rozbiła połączone siły Egiptu, Syrii i Jordanii, przejmując kontrolę nad Synajem, Strefą Gazy, Zachodnim Brzegiem, Jerozolimą i Wzgórzami Golan. - Obrona na dwóch frontach w wojnie Jom Kippur
W październiku 1973 roku w święto Jom Kippur niespodziewany atak wojsk egipskich i syryjskich przełamał Linię Bar-Leva. Po ciężkich walkach pancernych na Wzgórzach Golan i Synaju armia izraelska odepchnęła siły inwazyjne. - Największy krater erozyjny Machtesz Ramon
Położony na pustyni Negew Machtesz Ramon o długości 40 km i głębokości 500 m jest największym na świecie kraterem krasowo-erozyjnym (machteszem). Odsłania on warstwy geologiczne sprzed 200 milionów lat. - Światowy lider odsalania wody morskiej Sorek
Zakład Sorek na południe od Tel Awiwu jest jedną z największych instalacji odsalania wody morskiej na świecie, produkującą 624 000 m³ wody pitnej dziennie. Ponad 80% wody w izraelskich kranach pochodzi z odsalania. - Kulinarny kanon falafela, hummusu i szakszuki
Narodowym przysmakiem ulicznym są kulki z ciecierzycy falafel serwowane w chlebku pita z sosem sezamowym tahini oraz szakszuka - jajka zapiekane w pomidorach z papryką i kuminem. - Wiszące tarasy Ogrodów Bahaitów w Hajfie
Dziewiętnaście tarasów Ogrodów Bahaitów opadających ze zbocza góry Karmel ku zatoce otacza świątynię Baba ze złotą kopułą. Ogród wpisany na listę UNESCO jest geometrycznym arcydziełem architektury krajobrazu. - Wielowarstwowa tarcza rakietowa Arrow i Proca Dawida
Poza Żelazną Kopułą obronę powietrzną tworzą systemy Proca Dawida (David's Sling) oraz pociski pozaziemskie Arrow 3, niszczące rakiety balistyczne dalekiego zasięgu poza atmosferą Ziemi. - Zasady odpoczynku w trakcie cotygodniowego Szabatu
Cotygodniowy szabat trwa od piątkowego zachodu słońca do sobotniego zmierzchu. Zgodnie z tradycją religijną w miastach wstrzymywany jest transport publiczny, a windy przełączają się w automatyczny tryb szabatowy. - Opracowanie trwałych pomidorów koktajlowych
Naukowcy z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie (prof. Nachum Kedar) wyhodowali w latach 70. pierwsze odmiany pomidorów koktajlowych o przedłużonej trwałości do uprawy w szklarniach. - Szturm komandosów Sayeret Matkal w Entebbe
W lipcu 1976 roku komandosi Sayeret Matkal pod dowództwem Jonatana Netanjahu odbili 102 zakładników z porwanego przez terrorystów samolotu Air France na lotnisku Entebbe w Ugandzie po locie na dystansie 4000 km. - Diamentowa Giełda Izraela w Ramat Gan
Kompleks Israel Diamond Exchange (Bursa) w Ramat Gan jest jednym z największych centrów handlu i szlifowania surowych diamentów na kuli ziemskiej, generującym miliardowe obroty eksportowe. - Operacje zagraniczne służby wywiadowczej Mossad
Instytut do Spraw Wywiadu i Zadań Specjalnych Mossad odpowiada za tajne operacje zagraniczne, w tym ujęcie Adolfa Eichmanna w Argentynie w 1960 roku oraz operację Gniew Boży po zamachu w Monachium. - Karnawałowe obchody radosnego święta Purim
Święto Purim upamiętnia ocalenie Żydów w starożytnej Persji opisane w Księdze Estery. Mieszkańcy biorą udział w barwnych paradach ulicznych Adloyada w przebraniach i jedzą trójkątne ciasteczka uszy Hamana. - Militarny system samoobrony Krav Maga
Opracowany przez Imricha Lichtenfelda system walki wręcz Krav Maga (Walka w Bliskim Kontakcie) opiera się na odruchach obronnych i eliminacji zagrożenia w walce bezpośredniej. Jest stosowany przez jednostki specjalne na świecie. - Oaza pustynna i koziorożce nubijskie w Ein Gedi
W oazie Ein Gedi nad Morzem Martwym słodkowodne wodospady tworzą naturalne środowisko dla dzikiej populacji koziorożca nubijskiego (Capra nubiana) oraz góralaka skalnego. - Odkrycie głębinowych złóż gazu Leviathan
Odkryte na szelfie Morza Śródziemnego złoża gazu ziemnego Leviathan i Tamar przekształciły kraj z importera energii w eksportera błękitnego paliwa do Egiptu i Jordanii. - Instytut Nauki Weizmanna w Rechowot
Założony w 1934 roku Instytut Nauki Weizmanna w Rechowot jest wiodącym multidyscyplinarnym centrum badań podstawowych na świecie, z którego wywodzą się liczne patenty w medycynie i biotechnologii. - Monumentalny mur oporowy Ściany Płaczu
Ściana Płaczu (Kotel Maarawi) w Jerozolimie to zachowany zachodni mur oporowy Wzgórza Świątynnego wzniesiony przez króla Heroda Wielkiego w I wieku p.n.e., stanowiący najświętsze miejsce modlitwy judaizmu. - Kolebka zapór sieciowych i firmy Check Point
W 1993 roku Gil Shwed opracował w Tel Awiwie pierwszą komercyjną zaporę sieciową Stateful Inspection w firmie Check Point, kładąc podwaliny pod globalny przemysł cyberbezpieczeństwa. - Tradycyjny targ miejski Mahane Yehuda
Słynny bazar Mahane Yehuda (Shuk) w Jerozolimie łączy setki tradycyjnych stoisk z chałwą, przyprawami i owocami z nocnym życiem artystycznym i barowym w historycznych alejkach. - Najbardziej wysunięte na północ rafy w Ejlacie
Rezerwat Koralowy w Zatoce Ejlackiej chroni najbardziej wysunięte na północ rafy koralowe na półkuli wschodniej. Wykazują one wysoką odporność genetyczną na globalne ocieplenie wód oceanicznych. - Ustawa Prawo Powrotu dla diaspory żydowskiej
Uchwalona w 1950 roku ustawa Prawo Powrotu (Chok HaSzvut) gwarantuje każdemu Żydowi oraz jego dzieciom i wnukom na świecie prawo do imigracji (aliji) i natychmiastowego uzyskania obywatelstwa Izraela. - Globalne centrum innowacji medycznych PillCam
Izraelska firma Given Imaging opracowała pierwszą na świecie miniaturową kamerę w kapsułce PillCam do endoskopii przewodu pokarmowego, która zrewolucjonizowała bezinwazyjną diagnostykę jelit.
Dodaj ciekawostkę
🌍 Odkrywaj dalej! Wybierz kolejne państwo:
Tanie podróżowanie po Egipcie
Egipt to nie tylko luksusowe resorty. Dowiedz się, jak zaplanować tanie podróżowanie po Egipcie. Poznaj sposoby na tani transport, noclegi u lokalsów i uliczne jedzenie.
15 ciekawostek o edukacji w Meksyku
Poznaj realia meksykańskiego szkolnictwa. Sprawdź, jak działają lekcje z satelity, patriotyczne poniedziałki, darmowe podręczniki i system oceniania.
Jakie jest najlepsze zoo w Polsce i co warto w nim zobaczyć
Wybór najlepszego zoo w Polsce to zadanie złożone, ponieważ każdy obiekt oferuje unikalne doświadczenia i kolekcje zwierząt. Ocena ogrodu zoologicznego zależy od wielu czynników, takich jak dobrostan zwierząt, programy hodowlane, wartość edukacyjna oraz dodatkowe atrakcje. Warto przyjrzeć się kluczowym kryteriom, które pomagają wyłonić liderów w tej kategorii i sprawdzić, które placówki wyróżniają się na tle innych pod względem rzadkich gatunków i nowoczesnej infrastruktury.
12 ciekawostek o pracy w Gabonie
Poznaj rynek pracy w Gabonie. Sprawdź stawkę SMIG 150 000 XAF, dominację sektora naftowego, politykę gabońszczyzny i zasady nowego kodeksu pracy.
16 ciekawostek o finansach Pakistanu
Poznaj gospodarkę Pakistanu: podatki FBR, podwyżkę VAT do 18%, system Filer vs Non-Filer, inflację oraz rolę transferów diaspory.
Zapraszam serdecznie na mój kanał o życiu w Izraelu :)
https://www.youtube.com/channel/UC5SmyOb_nnsf7tAay_Z3j0Q
A co Wy sądzicie o tym kraju? Chętnie poczytam Wasze opinie.
Stolicą Izraela jest Jerozolima(już oficjalnie)