Poznaj brutalne konkrety na tanie podróżowanie po Słowacji. Sprawdź, jak działają darmowe pociągi ZSSK, gdzie zjeść za 6 EUR i jak rezerwować noclegi.
Cypr historia
Zbiór informacji i ciekawostek o historii Cypru (uzyskanie niepodległości, najważniejsze bitwy i wydarzenia).
Ostatnia aktualizacja: 2026-03-29 09:30:52
25 ciekawostek o historii Cypru
- Uważa się, że pomiędzy wybrzeżem Cypru i Syrii znajdują się ruiny Atlantydy.
- Według legend właśnie na Cyprze z głębin wodnych wyłoniła się bogini miłości - Afrodyta.
zobacz: 12 ciekawostek o Afrodycie
- Niepodległość od Wielkiej Brytanii uzyskana została 16 sierpnia 1960.
- W kraju tym kobiety mają prawo głosować od 1960 roku.
- Kraj ten wstąpił do ONZ 20 września 1960.
- W epoce brązu był to najbogatszy naród, ze względu na duże złoża miedzi.
zobacz: 20 ciekawostek o miedzi
- Najwcześniejsze ślady ludzkiej aktywności na Cyprze pochodzą z epoki kamienia i sięgają około 10 000 roku p.n.e. Najstarsze znane osiedle, Choirokoitia, zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Była to dobrze zorganizowana osada neolityczna z okrągłymi domami z kamienia, otoczona murem obronnym, zamieszkana przez ludność trudniącą się rolnictwem i hodowlą.
- W epoce brązu wyspa stała się głównym eksporterem tego metalu, tak bardzo, że nazwa łacińska aes cyprium (ruda cypryjska) została skrócona do cuprum, od czego wywodzi się angielskie copper i polskie "miedź". Starożytny świat, w tym Egipt i Grecja, uzależniony był od cypryjskich dostaw tego surowca.
- Rzymski mąż stanu i mówca Marek Tuliusz Cyceron mieszkał na Cyprze w latach 51–50 p.n.e. Pełnił wówczas funkcję prokonsula Cypru, zarządzając wyspą z Pafos. Jego korespondencja z tego okresu jest cennym źródłem historycznym opisującym życie na wyspie pod rzymskimi rządami.
- Starożytne Królestwo Kition (obecnie Larnaka) zostało założone przez Mykeńczyków w XIII wieku p.n.e. Jednak najsłynniejszym jego władcą był Fenicjanin, król Baal I, który panował w V wieku p.n.e. Jego sarkofag, odkryty w 1845 roku, jest jednym z najcenniejszych eksponatów w Muzeum Metropolitalnym w Nowym Jorku.
- Cesarz bizantyjski Justynian Wielki w VI wieku n.e. rozkazał zbudować na wyspie monumentalny klasztor. Klasztor Stavrovouni (Góra Krzyża) został wzniesiony, zgodnie z tradycją, na fragmencie Świętego Krzyża przywiezionego przez cesarzową Helenę, matkę Konstantyna Wielkiego. Do dziś jest to jeden z najsurowszych klasztorów prawosławnych, gdzie obowiązuje zakaz wstępu dla kobiet.
- W 45 roku n.e. apostołowie Paweł i Barnabas, rodowity Cypryjczyk, przybyli na wyspę, aby głosić chrześcijaństwo. Według Dziejów Apostolskich ich wizyta w Pafos doprowadziła do nawrócenia rzymskiego prokonsula Sergiusza Paulusa, czyniąc Cypr pierwszym terytorium na świecie rządzonym przez chrześcijanina.
- Imperium Osmańskie podbiło Cypr w 1571 roku po krwawym 11-miesięcznym oblężeniu Famagusty. Obrońcy, pod dowództwem Marcantonia Bragadina, stawiali heroiczny opór, ale ostatecznie skapitulowali. Mimo obietnicy bezpieczeństwa, osmański wódz Lala Mustafa Pasza pojmaił i bestialsko stracił Bragadina, a jego skórę wypchano słomą i wysłano do Stambułu.
- Ryszard Lwie Serce, król Anglii, zdobył Cypr w 1191 roku podczas trzeciej wyprawy krzyżowej. Jego flota rozbiła się u wybrzeży wyspy, a miejscowy władca, Izaak Komnen, wziął do niewoli jego narzeczoną, Berengarię z Nawarry. W odpowiedzi Ryszard w ciągu zaledwie 20 dni podbił całą wyspę, a następnie sprzedał ją zakonowi templariuszy za 100 000 bizantów.
- W 1878 roku, na mocy tajnej konwencji cypryjskiej, Imperium Osmańskie oddało Cypr w administrację Wielkiej Brytanii w zamian za gwarancje wsparcia wobec Rosji. Brytyjczycy formalnie anektowali wyspę w 1914 roku, po przystąpieniu Ottomanów do I wojny światowej po stronie Niemiec. Cypr stał się koronną kolonią w 1925 roku.
- W 1931 roku na Cyprze wybuchło pierwsze poważne powstanie przeciwko rządom brytyjskim, znane jako Oktovriana (październikowe zamieszki). Bezpośrednim powodem było nałożenie nowych podatków, ale głębszą przyczyną była chęć enózy – zjednoczenia z Grecją. Buntownicy spalili siedzibę brytyjskiego gubernatora w Nikozji.
- Arcybiskup Makarios III został w 1959 roku pierwszym prezydentem niepodległej Republiki Cypryjskiej. Był nie tylko przywódcą politycznym, ale także duchowym przywódcą greckiej społeczności wyspy. Jego bliska współpraca z generałem George'em Grivasem, przywódcą bojówki EOKA, była kluczowa w walce o niepodległość od Wielkiej Brytanii.
- Niepodległość Cypru została ogłoszona 16 sierpnia 1960 roku. Układy zurysko-londyńskie, które ją gwarantowały, nadały Wielkiej Brytanii, Grecji i Turcji status gwarantów, dając im prawo do interwencji. To właśnie to prawo Turcja wykorzystała jako pretekst do inwazji w 1974 roku.
- 15 lipca 1974 roku grecka junta wojskowa przeprowadziła zamach stanu, obalając prezydenta Makariosa. Celem było natychmiastowe zjednoczenie wyspy z Grecją (enosis). To zdarzenie bezpośrednio sprowokowało turecką inwazję pięć dni później, 20 lipca 1974 roku.
- Turecka inwazja w 1974 roku doprowadziła do zajęcia 36% terytorium wyspy na północy. Jej konsekwencją był exodus około 162 000 Greków cypryjskich, którzy uciekli na południe, oraz 48 000 Turków cypryjskich, którzy przenieśli się na północ. Zielona Linia, patrolowana przez ONZ, podzieliła stolicę, Nikozję, i całą wyspę.
- W 1983 roku turecka część wyspy jednostronnie ogłosiła niepodległość jako Turecka Republika Cypru Północnego. Jedynie Turcja uznała to państwo, podczas gdy społeczność międzynarodowa, w tym ONZ, uznaje suwerenność Republiki Cypryjskiej nad całym terytorium.
- Wejście Cypru do Unii Europejskiej w 2004 roku miało miejsce pomimo trwającego podziału. W praktyce unijne prawo obowiązuje tylko w południowej, greckiej części wyspy. W tym samym roku plan ONZ (Plan Annana) dotyczący ponownego zjednoczenia został odrzucony w referendum przez 76% Greków cypryjskich, podczas gdy 65% Turków cypryjskich go poparło.
- W 2007 roku Cypr przystąpił do strefy euro, przyjmując euro jako swoją walutę. Było to znaczące wydarzenie gospodarcze, które zintegrowało wyspę z głównym nurtem europejskiej gospodarki, choć kryzys bankowy w 2013 roku wystawił jej system finansowy na poważną próbę.
- W 2004 roku na południowym wybrzeżu Cypru odkryto wrak statku z IV wieku p.n.e. Wrak, znany jako "Statek z Kyrenii", jest uważany za jeden z najlepiej zachowanych statków handlowych starożytnej Grecji. Jego wydobycie i rekonstrukcja dostarczyły archeologom bezcennych informacji o antycznej żegludze i handlu.
- W 2017 roku rozpoczęto prace nad usunięciem min lądowych z buforowej strefy ONZ. Operacja, nadzorowana przez Misję NZ na Cyprze (UNFICYP), miała na celu usunięcie dziesiątków tysięcy min zakopanych od 1974 roku. Był to kluczowy krok w budowaniu zaufania między społecznościami i uzdrowieniu ran przeszłości.
Dodaj ciekawostkę
🌍 Odkrywaj dalej! Wybierz kolejne państwo:
7 ciekawostek o zwyczajach na Kostaryce
Zbiór informacji i ciekawostek o zwyczajach na Kostaryce.
11 ciekawostek o pracy w Brunei
Rząd Brunei całkowicie zwalnia obywateli z podatku dochodowego. Zobacz, dlaczego firmy stają na 2 godziny w piątki i kto zatrudnia 60% rynku.
10 ciekawostki o edukacji w Indonezji
Edukacja w Indonezji: rok szkolny od lipca, obowiązkowa religia i ponad 15 milionów osób bez umiejętności pisania i czytania. Sprawdź 10 najciekawszych faktów!
10 ciekawostek o gospodarce i finansach Tanzanii
W Tanzanii VAT wynosi 18%, PIT i CIT sięgają 30%, a PKB kraju oszacowano w 2023 roku na 84,033 mld USD.
25 ciekawostek o sportach we Francji
Kolarze w Tour de France pokonują 3500 km. Zobacz, ile olimpijskich medali zdobyli Francuzi i dlaczego mączka na Roland Garros spowalnia grę.
0 komentarzy