Węgry historia

Historia Węgier to fascynująca opowieść o narodzie, który wywodząc się z azjatyckich stepów, zbudował potężne królestwo w sercu Europy, przetrwał okupację osmańską, rewolucje i walkę o tożsamość, by stać się nowoczesnym państwem. Jego dzieje, sięgające ponad tysiąca lat wstecz, są pełne dramatycznych zwrotów akcji, wybitnych postaci oraz kulturowych i politycznych fenomenów, które na trwałe zapisały się w kronikach kontynentu.

Ostatnia aktualizacja: 2025-09-18 19:29:41

23 ciekawostki o historii Węgier

1. Ruch lewostronny obowiązywał do 1941 roku.

Autor: AutoMania

2. Niepodległość uzyskana po rozpadzie Austro-Węgier 31 października 1918 roku.

Autor: poznajnieznane

3. Kraj ten wstąpił do ONZ 14 grudnia 1955 r.

Autor: Statyk

4. Po Londynie, Budapeszt ma najstarszy podziemny system kolejowy w Europie. Linia została otwarta w 1896 w roku.

Autor: Turyst

5. 12 maja 1999 roku Czechy dołączyły do organizacji polityczno-wojskowej zwanej NATO.

zobacz: 10 ciekawostek o NATO

Autor: Weteran

6. Na długo przed przybyciem Węgrów tereny dzisiejszych Węgier zamieszkiwały różne ludy. W epoce żelaza żyli tam Ilirowie, Scytowie i Celtowie, a od I wieku p.n.e. do IV wieku n.e. obszar ten był częścią Imperium Rzymskiego, jako prowincje Panonia i Dacja. Rzymianie zbudowali tu miasta, drogi i wprowadzili zaawansowane rolnictwo, pozostawiając trwały ślad w kulturze materialnej.

7. Przodkowie Węgrów, Madziarowie, byli koczowniczym ludem ugrofińskim, który przywędrował z obszarów nadwołżańskich. Ich najazdy na Europę Zachodnią budziły postrach, aż do klęski w bitwie na Lechowym Polu w 955 roku, gdy król niemiecki Otton I Wielki powstrzymał ich ekspansję. To wydarzenie zmusiło Węgrów do osiedlenia się i przejścia od najazdów do budowy własnego państwa.

8. Przełomem było panowanie Stefana I Świętego (997–1038), który przyjął chrzest i w 1000 roku został koronowany na pierwszego króla Węgier. Papież Sylwester II przysłał mu insygnia koronacyjne, w tym słynną Koronę Świętego Stefana, która do dziś jest narodowym symbolem Węgier. Stefan zjednoczył plemiona, stworzył struktury państwowe i został pierwszym węgierskim świętym.

9. Złota Bulla Andrzeja II z 1222 roku to jeden z najstarszych dokumentów konstytucyjnych w Europie, przyznający szlachcie przywileje i ograniczający władzę królewską.

10. Najazd Mongołów w 1241 roku był jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Węgier. Wojska Batu-chana pokonały armię króla Beli IV w bitwie pod Mohi, siejąc spustoszenie w kraju. Szacuje się, że zginęła wówczas nawet połowa populacji, co zmusiło ocalałych do odbudowy państwa niemal od podstaw.

11. Panowanie Macieja Korwina (1458–1490) to „złoty wiek” węgierskiego renesansu. Jego dwór w Budzie był jednym z najświetniejszych w Europie, a biblioteka, Bibliotheca Corviniana, liczyła tysiące iluminowanych manuskryptów. Był mecenasem sztuki i nauki, a także utalentowanym wodzem, który skutecznie bronił kraju przed Ottomanami.

12. W 1526 roku Osmanowie pokonali wojska króla Ludwika II Jagiellończyka. Bitwa pod Mohaczem doprowadziła do podziału Węgier między Habsburgów, Osmanów i Siedmiogród.

13. Ludwik Węgierski został królem Polski w 1370 roku. To za jego panowania wydano przywilej koszycki, wzmacniający rolę polskiej szlachty.

14. Powstanie Franciszka II Rakoczego (1703–1711) było ostatnim wielkim zrywem niepodległościowym Węgrów przeciwko Habsburgom. Choć zakończyło się klęską, jego przywódca do dziś jest narodowym bohaterem.

15. Po I wojnie światowej państwo straciło 2/3 terytorium (z 325 tys. km² do 93 tys. km²) i 1/3 ludności etnicznej, która znalazła się poza nowymi granicami.

16. Spośród 16 węgierskich laureatów Nagrody Nobla można wymienić Alberta Szent-Györgyiego, który odkrył witaminę C, lub Dennisa Gabora, wynalazcę holografii. W 1938 roku László Bíró opatentował długopis, a w 1974 Ernő Rubik stworzył swoją słynną kostkę.

17. Hiperinflacja na Węgrzech po II wojnie światowej była najwyższa w historii świata. W 1946 roku kurs pengő osiągnął niewyobrażalny poziom – najwyższy nominał banknotu to 1 tryliard (1 000 000 000 000 000 000 000) pengő, a ceny podwajały się co 15 godzin. Reforma walutowa i wprowadzenie forinta w sierpniu 1946 uratowały gospodarkę.

18. 23 października 1956 roku studenci wyszli na ulice Budapesztu, żądając reform. Po początkowych sukcesach i ogłoszeniu neutralności przez premiera Imre Nagyego, 4 listopada Armia Radziecka rozpoczęła inwazję. W walkach zginęło ok. 2,5 tys. Węgrów, a Nagy został stracony.

19. Mecz piłki wodnej na Olimpiadzie w Melbourne w 1956 roku, znany jako „Krew w wodzie”, stał się symboliczną konfrontacją Węgrów z ZSRR. Rozegrany zaledwie miesiąc po stłumieniu rewolucji, był niezwykle brutalny. Gdy Węgier Ervin Zádor wynurzył się z krwawiącą raną pod okiem, stało się jasne, że to coś więcej niż sport – Węgrzy wygrali 4:0.

20. Upadek komunizmu na Węgrzech miał symboliczny początek. 27 czerwca 1989 roku ministrowie spraw zagranicznych Węgier i Austrii, Gyula Horn i Alois Mock, wspólnie przecięli zasieki na granicy, co było jednym z pierwszych etapów burzenia żelaznej kurtyny. Tego dnia tysiące obywatów NRD otrzymało sygnał, że droga na Zachód jest otwarta.

21. Święta Korona Węgier (Korona Świętego Stefana) otacza aura mistycyzmu. Legenda głosi, że bez niej nie można legalnie rządzić Węgrami. Była ukrywana, kradziona i wywożona, m.in. po II wojnie światowej trafiła do USA. Do Budapesztu wróciła dopiero w 1978 roku.

22. Przysłowie „Polak, Węgier, dwa bratanki” znajduje potwierdzenie w historii: Węgrzy udzielili schronienia polskim uchodźcom we wrześniu 1939 roku, a podczas rewolucji 1956 roku Polacy masowo oddawali krew dla poszkodowanych Węgrów. Ta wyjątkowa więź przetrwała wieki.

23. Wejście Węgier do Unii Europejskiej w 2004 roku zamknęło pewien historyczny rozdział, integrując kraj z Zachodem. Było to zwieńczenie procesu transformacji zapoczątkowanego w 1989 roku.

Autor: Pasjonat