Jemen ciekawostki

Jemen, usytuowany na południowo-zachodnim krańcu Półwyspu Arabskiego przy strategicznej cieśninie Bab al-Mandab, to kolebka cywilizacji Południowej Arabii o historii sięgającej czasów królestwa Saby. Poznajcie tajemnice glinianych drapaczy chmur w pustynnym Szibam, florę wyspy Sokotra ze smoczymi drzewami, inżynierię starożytnej tamy w Marib oraz tradycję noszenia ceremonialnych sztyletów dżambija.

Ostatnia aktualizacja: 2026-09-23 16:53:14

93 ciekawostki o Jemenie

Zjednoczenie Północy i Południa
Współczesny Jemen powstał 22 maja 1990 roku w wyniku połączenia konserwatywnej Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Północ) oraz socjalistycznej Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu (Południe) ze stolicą w Sanie.
Gęstość zaludnienia w dolinach górskich
Średnia gęstość zaludnienia wynosi około 60 osób/km², jednak wskaźnik ten jest mocno zróżnicowany przestrzennie. Prawie cała ludność koncentruje się na urodzajnych wyżynach zachodnich oraz w dolinach wadi.
Wymiary terytorium w relacji do Polski
Obszar lądowy państwa obejmuje 527 968 km², co oznacza, że Jemen jest 1,7 raza większy od Polski. Graniczy od północy z Arabią Saudyjską, od wschodu z Omanem, a od zachodu i południa oblewa go Morze Czerwone i Zatoka Adeńska.
Struktura religijna i podział wyznaniowy
Islam stanowi religię ponad 99,9% społeczeństwa, dzieląc się na sunnitów szkoły szafiickiej (ok. 65%, głównie na południu i wybrzeżu) oraz szyitów zajdyckich (ok. 35%, dominujących w górzystej części północnej).
Brak stałej powierzchniowej sieci rzek
Jemen jest jednym z państw pozbawionych stałych rzek. Woda opadowa spływa okresowymi dolinami wadi, zasilając podziemne warstwy wodonośne, których zasoby są obecnie eksploatowane w tempie zagrażającym całkowitym wyczerpaniem.
Konstytucyjne miano republiki
Oficjalną nazwą państwa zapisaną w ustawie zasadniczej jest Republika Jemeńska (Al-Dżumhurijja al-Jamanijja). Głową państwa jest prezydent, a stolicą konstytucyjną pozostaje Sana, choć tymczasową siedzibą rządu został Aden.
Ewolucja republikańskiego ustroju politycznego
Zgodnie z konstytucją Jemen jest republiką wielopartyjną, w której władzę wykonawczą sprawuje prezydent i powoływany rząd. Wieloletni konflikt wewnętrzny doprowadził jednak do faktycznego dwuwładztwa i powołania Rady Przywództwa Prezydenckiego.
Obecność polskiej społeczności w Jemenie
Polonię w Jemenie tworzyła grupa kilkudziesięciu osób, głównie polskich lekarek i inżynierów oraz ich rodzin, którzy wyjechali w ramach kontraktów medycznych i budowlanych w XX wieku.
Najwyższy szczyt Półwyspu Arabskiego
Najwyższym punktem topograficznym kraju i całego Półwyspu Arabskiego jest szczyt Dżabal an-Nabi Szuajb (3666 m n.p.m.) w paśmie Sarawat, górujący nad płaskowyżem stołecznym.
Dewiza państwowa i heraldyka
Oficjalne motto republiki widniejące w heraldyce narodowej brzmi „Bóg, Ojczyzna, Rewolucja, Jedność” (Allāh, al-Waṭan, aṯ-Ṯawrah, al-Waḥdah), nawiązując do republikańskich przewrotów antyrojalistycznych z lat 60. XX wieku.
Popularność dyscypliny piłki nożnej
Dyscypliną gromadzącą największe rzesze kibiców jest piłka nożna. Mimo zniszczeń infrastruktury sportowej reprezentacja narodowa bierze udział w eliminacjach Pucharu Azji oraz rozgrywkach Pucharu Zatoki Perskiej.
Starożytne Królestwo Saby i Bilkis
Na ziemiach Jemenu kwitło starożytne królestwo Saby (Saba), utożsamiane w tradycji biblijnej i koranicznej z ojczyzną królowej Bilkis odwiedzającej króla Salomona w Jerozolimie w X wieku p.n.e.
Ograniczony areał gruntów ornych
Jedynie około 3% powierzchni państwa stanowią grunty orne zdatne do uprawy. Rolnictwo opiera się na starożytnych tarasach kamiennych wznoszonych na stromych zboczach górskich.
Archipelag wyspy Sokotra na Oceanie Indyjskim
Terytorium morskie obejmuje ponad 200 wysp, z których największą i najbardziej odizolowaną ewolucyjnie jest Sokotra (3796 km²), wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Pionierskie prawa wyborcze dla kobiet
Południowy Jemen jako pierwsze państwo na Półwyspie Arabskim przyznał kobietom pełne czynne i bierne prawo głosu w 1967 roku, co stanowiło przełom w konserwatywnym regionie.
Wskaźniki rozwoju społecznego w świecie arabskim
Jemen należy do najsłabiej rozwiniętych państw globu według Wskaźnika Rozwoju Społecznego (HDI), a zniszczenia wojenne cofnęły gospodarkę i infrastrukturę o kilkadziesiąt lat.
Formalne zniesienie niewolnictwa
Niewolnictwo i zależność poddańcza zostały na północy kraju zniesione dekretem republikańskim w 1962 roku po obaleniu teokratycznego imisariatu zajdyckiego dynastii Hamidaddinów.
Pozycja sił zbrojnych w układzie regionalnym
Tradycyjna armia jemeńska plasowała się w pierwszej pięćdziesiątce sił zbrojnych globu, jednak w toku wojny domowej uległa podziałowi na lojalistów rządu, ruch Huti i formacje separatystyczne.
Liczebność regularnych formacji wojskowych
Przed wybuchem wojny domowej regularne siły lądowe, powietrzne i marynarka liczyły ponad 65 tysięcy żołnierzy służby czynnej, dysponujących rozbudowanymi jednostkami gwardii republikańskiej.
Arsenał broni pancernej i rakietowej
Armia posiadała w magazynach setki czołgów T-55, T-62 i T-72 oraz rakiety balistyczne Scud i Toczka, które po 2014 roku zostały przejęte i zmodernizowane przez formacje zbrojne Huti.
Wydatki budżetowe na cele obronne
Roczne nakłady na obronność i bezpieczeństwo pochłaniały ponad 1,4 miliarda dolarów, stanowiąc znaczący odsetek budżetu państwa kosztem inwestycji w edukację i meliorację.
Flota patrolowa straży wybrzeża
Krajowa marynarka wojenna operowała dziesiątkami kutrów patrolowych i rakietowych w portach Aden, Al-Hudajda i Al-Mucha, strzegąc szlaku żeglugowego w cieśninie Bab al-Mandab.
Światowy rekord endemizmu na Sokotrze
Aż 90% gatunków gadów i 37% roślin na Sokotrze to endemity niewystępujące w stanie dzikim nigdzie indziej na kuli ziemskiej, co przyniosło wyspie miano „Galapagos Oceanu Indyjskiego”.
zobacz: Sokotra
Ustawowa płaca minimalna i inflacja
Minimalne wynagrodzenie w sektorze publicznym wynosiło 21 000 riali jemeńskich (YER), jednak gwałtowny spadek wartości waluty zredukował jego realną siłę nabywczą do zaledwie kilkunastu dolarów.
Stopa bezrobocia i załamanie rynku pracy
Bezrobocie rejestrowane i ukryte sięga od kilkunastu do nawet 50% w zależności od regionu, zmuszając miliony obywateli do poszukiwania pracy dorywczej i korzystania z pomocy humanitarnej.
Stawki podatku dochodowego PIT i CIT
Podatek dochodowy od osób fizycznych ma charakter progresywny ze stawkami do 15%, natomiast standardowa stawka podatku od dochodów osób prawnych wynosi 20%.
Wskaźnik konsumpcji napojów alkoholowych
Konsumpcja alkoholu należy do najniższych na świecie i wynosi około 0,3 litra czystego etanolu per capita rocznie, co wynika z religijnego zakazu zapisanego w prawie szariatu.
Ograniczona dystrybucja piwa i wina
Sprzedaż napojów wyskokowych ogranicza się do wyznaczonych hoteli międzynarodowych dla cudzoziemców, a nielegalna produkcja i przemyt podlegają surowym karom chłosty i więzienia.
Struktura powszechnego obowiązku szkolnego
Ustawowy obowiązek edukacyjny obejmuje 9 lat nauki na szczeblu podstawowym. Wiele placówek oświatowych zostało jednak zniszczonych lub przekształconych w schroniska dla uchodźców.
Wiek startu edukacji wczesnoszkolnej
Dzieci rozpoczynają naukę szkolną w wieku 6 lat. Program nauczania kładzie silny nacisk na język arabski, recytację Koranu, podstawy matematyki oraz historię islamu.
Wskaźniki standaryzowanych testów poznawczych
Szacunki ilorazu inteligencji wskazujące wyniki rzędu 85 punktów są obciążone błędem pomiarowym wynikającym z braku dostępu do edukacji i chronicznego niedożywienia dzieci na wsiach.
Wskaźnik śmiertelności na szosach górskich
W wypadkach komunikacyjnych ginie rocznie ponad 8 tysięcy osób. Przyczyną tragedii są wąskie, nieoznakowane serpentyny górskie pozbawione barier oraz zły stan techniczny aut.
Bezwzględny zakaz prowadzenia pod wpływem
W przepisach ruchu drogowego obowiązuje rygorystyczny limit 0,0 promila alkoholu oraz całkowity zakaz prowadzenia pojazdów pod wpływem substancji odurzających.
Wielkość parku zarejestrowanych aut
W kraju zarejestrowanych jest ponad 1,5 miliona pojazdów silnikowych, z czego dominującą część stanowią terenowe pickupy z napędem na cztery koła niezbędne na bezdrożach.
zobacz: Pojazdy mechaniczne w krajach świata
Kryzys bezpieczeństwa żywnościowego
Z powodu załamania łańcuchów dostaw ponad 17 milionów ludzi cierpi na brak żywności, co według agend ONZ stanowi jeden z najpoważniejszych kryzysów humanitarnych XXI wieku.
Brak reprezentacji kobiet we władzach
W oficjalnym gabinecie ministrów nie zasiada obecnie żadna kobieta, co stanowi regres w porównaniu z dawną reprezentacją polityczną kobiet w Jemenie Południowym.
Prawna definicja osiągania pełnoletności
W tradycyjnym prawie zwyczajowym i orzecznictwie religijnym dojrzałość fizyczna bywała uznawana od 15 roku życia, co rodzi spory wokół prawnego wieku zawierania małżeństw przez dziewczęta.
Długość sieci szlaków drogowych
Kraj posiada ponad 70 tysięcy km dróg, jednak jedynie część głównych magistrali łączących Sanę, Taizz, Aden i Al-Hudajdę posiada utwardzoną nawierzchnię asfaltową.
Infrastruktura lotnicza i lądowiska
W Jemenie istnieje 57 lądowisk i lotnisk, z których 17 dysponuje pasami utwardzonymi. Międzynarodowe porty lotnicze w Sanie i Adenie obsługują ograniczony ruch rejsowy.
Rezerwy dewizowe i podział banku centralnego
Oficjalne rezerwy dewizowe Centralnego Banku Jemenu uległy znacznemu uszczupleniu w toku konfliktu, a rozłam instytucji na oddział w Adenie i Sanie pogłębił chaos monetarny.
Oficjalna domena internetowa najwyższego poziomu
Krajową domeną najwyższego poziomu przypisaną dla Jemenu jest rozszerzenie.ye zarejestrowane w 1996 roku. Domena.jp należy natomiast do Japonii.
Krajowe węzły cyfrowe w domenie.ye
Wszystkie oficjalne portale instytucjonalne, agencje prasowe Saba oraz operator TeleYemen operują wyłącznie w domenie internetowej z końcówką.ye.
Wartość produktu krajowego brutto
Nominalny produkt krajowy brutto spadł do poziomu około 21 miliardów dolarów w wyniku zniszczenia terminali eksportowych ropy naftowej i gazu skroplonego (LNG) w Balhaf.
Zadłużenie publiczne i kryzys fiskalny
Wskaźnik długu publicznego przekracza 80-100% wartości PKB, uniemożliwiając terminową wypłatę pensji dla setek tysięcy nauczycieli i pracowników służby zdrowia.
Zadłużenie zagraniczne wobec wierzycieli
Dług zagraniczny kraju wynosi ponad 7 miliardów dolarów, a głównymi wierzycielami są fundusze arabskie, Bank Światowy oraz Islamski Bank Rozwoju.
Konsumpcja wyrobów tytoniowych i sziszy
Palenie tytoniu w postaci tradycyjnej fajki wodnej (mada'a) oraz papierosów jest powszechne wśród dorosłych mężczyzn podczas popołudniowych spotkań towarzyskich.
Wskaźnik analfabetyzmu dorosłych
Około 30% populacji powyżej 15 roku życia nie potrafi czytać ani pisać, przy czym analfabetyzm wśród kobiet na obszarach wiejskich sięga nawet 50-60%.
Minimalna zanotowana temperatura w górach
Najniższą temperaturę odnotowano w górskiej stacji Kitab, gdzie termometry wskazały -9,0 °C. Nocne przymrozki na wyżynach Sarawat niszczą uprawy warzyw i kawowców.
Maksymalna temperatura w dolinie Hadramaut
Rekordowe upały zmierzono w mieście Sajun w dolinie Hadramaut, gdzie słupek rtęci sięgnął 46,3 °C w cieniu podczas letniego okresu bezwietrznego.
Epidemiologia chorób układu krążenia
Schorzenia układu sercowo-naczyniowego stanowią główną przyczynę zgonów dorosłych, do czego przyczynia się stres wojenny, brak leków oraz nadużywanie khatu podnoszącego ciśnienie.
Przeciętna długość trwania życia
Średnia oczekiwana długość życia wynosi około 66 lat (kobiety 67 lat, mężczyźni 64 lata). Wskaźnik ten uległ obniżeniu na skutek epidemii cholery i braku czystej wody pitnej.
Pokojowa Nagroda Nobla dla Tawakkul Karman
W 2011 roku jemeńska dziennikarka i działaczka praw człowieka Tawakkul Karman otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla za walkę bez użycia przemocy na rzecz praw kobiet i demokracji.
zobacz: 13 ciekawostek o Nagrodzie Nobla
Regulacje dotyczące wieku małżeńskiego
Przepisy prawa cywilnego zezwalały na śluby od 17 roku życia, jednak brak sztywnego cenzusu w kodeksie stanu osobistego sprawia, że na prowincji dochodzi do ślubów nieletnich.
Wiek kobiet w chwili pierwszego porodu
Kobiety rodzą pierwsze dziecko w wieku średnio 21,4 lat. Tradycyjna struktura plemienna faworyzuje wczesne macierzyństwo i tworzenie wielodzietnych klanów.
Współczynnik dzietności w rodzinach
Współczynnik dzietności wynosi około 3,8-4,0 dziecka na kobietę, co plasuje Jemen wśród krajów o najwyższym przyroście naturalnym na Bliskim Wschodzie.
Mediana wieku społeczeństwa jemeńskiego
Jemeńczycy należą do najmłodszych demograficznie narodów globu, a mediana wieku wynosi zaledwie 20-24 lata. Ponad 40% ludności stanowią dzieci poniżej 15 roku życia.
Podział grup wiekowych w populacji
Osoby w wieku produkcyjnym (15-64 lata) stanowią 56,2% populacji, natomiast odsetek seniorów powyżej 65 lat to zaledwie 2,7% ogółu mieszkańców kraju.
Roczny bilans urodzeń i zgonów
W kraju rodzi się rocznie ponad 750 tysięcy dzieci przy liczbie zgonów sięgającej około 160 tysięcy, co generuje dynamiczny przyrost naturalny mimo kryzysu.
Areał pastwisk i użytków rolnych
Użytki rolne i półpustynne pastwiska zajmują około 44% powierzchni kraju (234 000 km²), z czego lwią część stanowi wypas kóz i owiec w suchych dolinach.
Powszechny dostęp do broni palnej
Jemen uchodzi za jeden z najbardziej uzbrojonych krajów świata, gdzie na 1000 osób przypada ponad 500 sztuk broni palnej, głównie karabinków AK-47.
Wysoko położone miasto Szibam Kawkaban
Ufortyfikowane miasto Szibam Kawkaban wznosi się na wysokości 2931 m n.p.m. na szczycie potężnego klifu piaskowcowego, pełniąc dawniej funkcję niezdobytej twierdzy.
zobacz: Najwyżej położone miasta według krajów świata
Czasochłonność procedur rejestracji firm
Procedury administracyjne związane z rejestracją działalności gospodarczej trwały średnio 63 dni robocze, podlegając licznym opłatom skarbowym.
Ustawowy tygodniowy wymiar pracy
Standardowy czas pracy wynosi dokładnie 48 godzin tygodniowo, z dniem wolnym przypadającym w piątek zgodnie z muzułmańskim kalendarzem religijnym.
Stopień urbanizacji i rozproszenie ludności
Na obszarach miejskich mieszka zaledwie 38% ludności. Większość mieszkańców żyje w dziesiątkach tysięcy małych wiosek rozproszonych w niedostępnych pasmach górskich.
Etymologia nazwy Szczęśliwa Arabia
Nazwa Jemen wywodzi się z arabskiego słowa jumn oznaczającego pomyślność i prawą stronę, co Rzymianie przetłumaczyli jako Arabia Felix (Arabia Szczęśliwa) ze względu na bogactwo szlaków kadzidlanych.
Stawka podatku od towarów i usług
W systemie fiskalnym obowiązuje podatek od sprzedaży o stawce 5%, nakładany na importowane towary przetworzone i usługi telekomunikacyjne.
Państwowe rezerwy kruszcu złota
Oficjalne rezerwy złota deponowane w skarbcach banku centralnego wynoszą 1600 kg czystego kruszcu, stanowiąc żelazną rezerwę płynności finansowej państwa.
zobacz: Rezerwy złota na świecie
Penetracja sieci internetowej i telekomunikacja
Z sieci internetowej korzysta około 27-30% obywateli. Dostęp do szybkiego internetu jest utrudniony z powodu zniszczeń stacji bazowych i przerw w dostawach prądu.
Popularność platform cyfrowych
Z serwisów społecznościowych korzysta ponad 2,3 miliona Jemeńczyków, a platformy te stanowią kluczowe źródło wiadomości i zbiórek pomocy humanitarnej dla rodzin.
Odległość do najbliższej stolicy sąsiedniej
Najbliżej położoną stolicą zagraniczną w linii prostej od Sany jest Dżibuti w Afryce Wschodniej, oddalone o 433 km przez wody południowej części Morza Czerwonego.
Dystans do najdalszej stolicy świata
Najdalej położoną stolicą na globie od Sany jest Apia na Samoa, odległa o 16 144 km w linii prostej przez Ocean Indyjski i Pacyfik.
Wioska Haid Al-Jazil na szczycie głazu
W dolinie Wadi Dawan wznosi się wioska Haid Al-Jazil zbudowana na 100-metrowym głazie. Wielopiętrowe domy wzniesiono z suszonej na słońcu cegły mułowej gliniano-słomianej.
Kulturowe zjawisko żucia liści khatu
Codziennym rytuałem większości Jemeńczyków jest żucie liści czuwaliczki jadalnej (khat) zawierającej psychoaktywny katynon. Uprawa tego krzewu pochłania ponad 40% zasobów wody w rolnictwie.
Tradycyjne danie narodowe saltah
Narodową potrawą spożywaną na gorąco jest gulasz saltah przygotowywany w kamiennych naczyniach madra. Podstawę stanowi bulwan mięsny z warzywami zaprawiony pianką z kozieradki (hulba).
Odrębność waluty jordańskiej
Wzmianka o dinarze jordańskim dotyczy odrębnego państwa - Jordanii; narodową jednostką monetarną Jemenu jest rial jemeński (YER) podlegający głębokiej deprecjacji rynkowej.
zobacz: 10 najdroższych walut
Wysoka stopa inflacji konsumenckiej
Wskaźnik inflacji cenowej sięgał ponad 20-30% w skali roku, doprowadzając do drastycznego wzrostu cen mąki pszennej, cukru, ryżu i paliw transportowych.
zobacz: Rezerwy złota na świecie
Wykonywanie wyroków najwyższego wymiaru kary
Sądy jemeńskie orzekają i wykonują wyroki kary śmierci przez rozstrzelanie za zabójstwa, terroryzm i zdradę stanu, często w publicznych egzekucjach.
Załamanie produktu krajowego brutto
Nominalny PKB kraju wynosi około 20 miliardów dolarów, co plasuje Jemen wśród gospodarek o najniższym dochodzie na jednego mieszkańca w Azji.
zobacz: PKB na świecie
Prędkość transferu w sieciach cyfrowych
Średnia przepustowość stacjonarnego łącza internetowego wynosi zaledwie 7,6 Mb/s, co plasuje Jemen na odległych pozycjach globalnych rankingów cyfryzacji.
Gliniane wieżowce w Szibam z listy UNESCO
Miasto Szibam w dolinie Hadramaut to „Manhattan Pustyni” z XVI-wiecznymi wieżowcami sięgającymi 8 pięter, będącymi najstarszym przykładem wertykalnej urbanistyki glinianej na świecie.
Drzewo smoczej krwi Dracaena cinnabari
Endemiczne drzewo smoczej krwi (Dracaena cinnabari) na Sokotrze ma koronę w kształcie gęstego parasola, a jego ciemnoczerwona żywica była ceniona w starożytności jako barwnik i lekarstwo.
Starożytna wielka tama w Marib
Wzniesiona w VIII wieku p.n.e. Wielka Tama w Marib stanowiła cud inżynierii starożytnego Bliskiego Wschodu, nawadniając 100 km² oaz królestwa Saby aż do jej przerwania w VI wieku n.e.
Tradycyjny ceremonialny sztylet dżambija
Każdy dorosły Jemeńczyk nosi za pasem zakrzywiony sztylet dżambija w bogatej pochwie, stanowiący symbol honoru rodowego, statusu społecznego i przynależności plemiennej.
Architektura stolicy Sany z oknami kamarija
Zabytkowa starówka Sany składa się z wielopiętrowych wież z palonej cegły i bazaltu, zdobionych białym gipsem oraz półkolistymi oknami witrażowymi kamarija z alabastru i szkła.
Strategiczne znaczenie cieśniny Bab al-Mandab
Cieśnina Bab al-Mandab („Brama Łez”) u wybrzeży Jemenu to jedno z najważniejszych morskich gardeł świata, przez które przepływa 12-15% globalnego handlu morskiego w drodze do Suezu.
Zabytkowy pałac na skale Dar al-Hadżar
W dolinie Wadi Dahr wznosi się Dar al-Hadżar - pałac na skale imamów wzniesiony w latach 30. XX wieku na szczycie naturalnej 50-metrowej kolumny skalnej jako letnia rezydencja.
Historyczny port kawowy Al-Mucha
Jemeński port Al-Mucha (Mocha) nad Morzem Czerwonym był od XV do XVII wieku światowym centrum eksportu kawy arabica, dając nazwę popularnemu stylowi kawy mokka.
Cypryjskie kadzidło i mirra na Szlaku Kadzidlanym
W starożytności Jemen kontrolował monopol handlu kadzidłem olibanum i mirrą pozyskiwanymi z drzew Boswellia, które karawanami wielbłądów transportowano do Egiptu, Rzymu i Grecji.
Zbiorniki retencyjne w kraterze Adenu
Cysterny w Adenie (Tawila Tanks) to wykute w skałach wulkanicznych zbiorniki wodne z I tysiąclecia p.n.e., mogące pomieścić 90 milionów litrów wody deszczowej spływającej z krateru.
Kultura i rzemiosło żydowskich złotników
Aż do masowej emigracji w ramach operacji „Magiczny Dywan” (1949-1950) jemeńscy Żydzi tworzyli słynną szkołę filigranu w srebrze, wykonując biżuterię ślubną i oprawy dżambiji.
Twierdza i port wulkaniczny w Adenie
Miasto Aden rozwinęło się wewnątrz krateru wygasłego wulkanu nad głębokowodną zatoką, stając się w XIX wieku kluczową brytyjską bazą węglową i stacją telegraficzną Imperium.
Królowa Arwa i dynastia Sulajhidów
W XI wieku krajem rządziła królowa Arwa al-Sulajhi - pierwsza kobieta w świecie muzułmańskim nosząca tytuł hudżdża, która przeniosła stolicę do Jibla i wybudowała sieć dróg i uniwersytetów.
Górskie tarasy uprawne Haraz
Masyw górski Dżabal Haraz słynie z tysięcy kamiennych tarasów rolniczych zawieszonych na wysokości ponad 2000 m n.p.m., na których od stuleci uprawia się najlepsze odmiany kawy Matari.

Dodaj ciekawostkę

Dżungla Gujany – wyprawa do wodospadów Kaieteur i serca dziewiczego lasu deszczowego

Wyprawa do Gujany: odkryj potężny wodospad Kaieteur i dziewiczy las deszczowy. Poznaj jeden z najmniej zbadanych zakątków Ameryki Południowej.

Jak rozpoznać dobry ornat? Kryteria jakości i wykonania

Wybór odpowiedniego ornatu to decyzja, która ma znaczenie nie tylko estetyczne, ale przede wszystkim duchowe i praktyczne. Dobry ornat nie tylko pięknie prezentuje się podczas liturgii, ale także wspiera celebransa w jego posłudze, zapewniając komfort i godne oddanie czci. Jak zatem rozpoznać, czy dany ornat spełnia kryteria wysokiej jakości i doskonałego wykonania? W tym artykule przyjrzymy się kluczowym aspektom, na które warto zwrócić uwagę.