Jemen finanse

Jemen, jako jeden z najbiedniejszych krajów Bliskiego Wschodu, ma unikalną sytuację ekonomiczną, na którą wpływają zarówno czynniki wewnętrzne, jak i międzynarodowe. Zbiór informacji i ciekawostek o finansach Jemenu (wysokość podatków, poziom inflacji, dług zagraniczny i wewnętrzny, PKB, rezerwy złota).

Ostatnia aktualizacja: 2025-08-11 11:30:29

30 ciekawostek o gospodarce i finansach Jemenu

1. Płaca minimalna wynosi 21 000 rial (około 378 zł) miesięcznie (dane z 2013 roku).

2. Wysokość podatku dochodowego w Jemenie wynosi 20%.

Autor: Daria

3. W kraju tym wysokość podatku dochodowego dla osób fizycznych wynosi 15%, a dla firm 20% (2018 rok).

4. Podatek od towarów i usług wynosi 5% (2018 rok).

Autor: Fan%

5. W 2023 roku PKB (produkt krajowy brutto) Jemenu oszacowano na $21 045 000 000 (119. miejsce na świecie).

zobacz: PKB na świecie

6. Dług wewnętrzny na początku 2015 roku wynosił 49,9% PKB, czyli około: $25 432 034 000 (108 849 105 520 zł).

zobacz: Dług wewnętrzny na świecie

7. Dług zagraniczny na początku 2015 roku wynosił około: $7 772 000 000 (33264160000 zł).

zobacz: Dług zagraniczny na świecie

Autor: Komornik

8. Kraj ten posiada ponad $4 688 000 000 (20 064 640 000 zł) rezerwy walutowej (0,04% rezerw walutowych wszystkich krajów świata).

9. Jemen posiada 1 600 kg rezerw złota (94. miejsce na świecie), dane z 2022 roku .

zobacz: Rezerwy złota na świecie

10. Poziom inflacji w Jemenie w 2022 roku wynosił 21,7% (18. miejsce na świecie).

zobacz: Rezerwy złota na świecie

11. Główną walutą w Jemenie jest Rial jemeński (YER), 1 rial jemeński = 100 filsów. Został wprowadzony w 1990 roku po zjednoczeniu Jemenu Północnego i Południowego, zastępując obie waluty – północny rial i południowy dinar.

Autor: poznajnieznane

12. Przed zjednoczeniem Jemen Południowy używał dinara, który był powiązany z brytyjskim funtem, podczas gdy Jemen Północny opierał się na rialu, powiązanym z dolarem amerykańskim.

13. W 1996 roku Jemen przeprowadził denominację, usuwając trzy zera z banknotów, aby uprościć transakcje w obliczu wysokiej inflacji.

14. Bank Centralny Jemenu został założony w 1971 roku w Sanie, ale po zjednoczeniu w 1990 roku przejął również obowiązki banku centralnego Jemenu Południowego.

15. W latach 90. Jemen eksperymentował z liberalizacją gospodarki, ale konflikty wewnętrzne i korupcja zahamowały rozwój systemu finansowego.

16. Jemeńskie monety są rzadko używane w codziennych transakcjach ze względu na niską wartość – większość płatności odbywa się za pomocą banknotów.

17. W 2015 roku, po wybuchu wojny domowej, kurs riala gwałtownie się osłabił, tracąc nawet 80% wartości wobec dolara w ciągu kilku lat.

18. Ze względu na brak zaufania do banków wielu Jemeńczyków przechowuje oszczędności w postaci złota lub dolarów amerykańskich.

19. Przed wojną Jemen eksportował głównie ropę naftową, która stanowiła ponad 70% przychodów państwa, ale złoża szybko się wyczerpują.

Autor: Pasjonat

20. W czasach starożytnych na terenie Jemenu używano monet z królestwa Saby, które bogaciło się na handlu kadzidłem i mirrą.

21. W małych miasteczkach i wsiach nadal popularny jest handel wymienny, zwłaszcza wśród rolników, którzy często płacą za usługi produktami, takimi jak ziarno czy kawa.

22. W Adenie, dawnym brytyjskim porcie, do dziś można spotkać starszych mieszkańców, którzy wspominają czasy, gdy płacili szylingami wschodnioafrykańskimi.

23. Ze względu na częste przerwy w dostawie prądu wiele sklepów i targowisk używa przenośnych kalkulatorów na baterie do obliczania cen.

24. Wśród jemeńskich emigrantów popularne jest przesyłanie pieniędzy do rodzin przez nieformalne systemy hawala, ponieważ tradycyjne przelewy bankowe są drogie i zawodne.

25. W niektórych regionach, szczególnie na północy, lokalni przywódcy plemienni czasem emitują własne “pieniądze zastępcze” w formie bonów, które są honorowane tylko w ich społecznościach.

Autor: Ola

26. Według danych Banku Światowego w 2023 roku inflacja w Jemenie przekroczyła 45%, co oznacza, że ceny podstawowych produktów, takich jak mąka czy ryż, podwajały się średnio co 20 miesięcy.

27. W 2022 roku oficjalny kurs wymiany wynosił około 1 USD = 250 YER, ale na czarnym rynku za dolara płacono nawet 600 YER, co pokazuje ogromną dysproporcję w gospodarce.

28. Pomoc humanitarna stanowi ponad 30% PKB Jemenu, a organizacje takie jak ONZ i Czerwony Półksiężyc dostarczają żywność i leki wartę setki milionów dolarów rocznie.

29. Przed wojną w 2014 roku Jemen produkował około 127 000 baryłek ropy dziennie, ale w 2023 roku wydobycie spadło do zaledwie 15 000 baryłek z powodu zniszczeń infrastruktury.

30. Badania przeprowadzone w 2021 roku pokazały, że tylko 16% Jemeńczyków ma konto bankowe, co jest jednym z najniższych wskaźników na świecie – dla porównania w sąsiedniej Arabii Saudyjskiej to ponad 80%.

Autor: Tomasz

Jemen pytania

Czy Jemen ma szansę na reformę finansową?

Tak, ale wymaga to stabilizacji politycznej. FATF rekomenduje wzmocnienie nadzoru finansowego, digitalizację płatności i współpracę międzynarodową. Obecnie jednak postęp jest minimalny.

Czy Jemen otrzymuje pomoc finansową od innych krajów?

Tak, ale ograniczoną. ONZ i organizacje humanitarne dostarczają pomoc, ale blokada portów utrudnia dystrybucję. Arabia Saudyjska i ZEA finansują rząd w Aden, podczas gdy Iran wspiera rebeliantów Huti.

Dlaczego przekazy pieniężne są kluczowe dla Jemenu?

Ponad 10 milionów Jemeńczyków żyje za granicą, a ich przekazy stanowią około 15% PKB. Są głównym źródłem utrzymania dla rodzin, zwłaszcza wobec załamania się lokalnej gospodarki.

Jak działa system bankowy w Jemenie?

System jest zdecentralizowany z powodu wojny. Centralny Bank Jemenu w Aden i jego odpowiednik w Sanie (kontrolowany przez Huti) konkurują ze sobą. Większość banków komercyjnych zawiesiła działalność, a obywatele polegają na przekazach pieniężnych od diaspory.

Jak wojna wpłynęła na gospodarkę Jemenu?

Od 2015 roku PKB Jemenu skurczył się o ponad 50%, a inflacja sięga 20-40%. Blokada portów przez Arabię Saudyjską ograniczyła import żywności i paliwa, powodując kryzys humanitarny. Ponad 16 milionów ludzi jest zagrożonych głodem.

Jak wygląda rynek nieruchomości w Jemenie?

Wojna zdewastowała rynek. W miastach takich jak Sanaa i Aden ceny nieruchomości spadły nawet o 70%, ale brak inwestorów i zniszczenia infrastruktury uniemożliwiają odbudowę. Własność ziemi jest często kwestionowana przez plemiona.

Jakie sankcje gospodarcze nałożono na Jemen?

ONZ, USA i UE nałożyły sankcje na Jemen, obejmujące embargo na broń i zamrożenie aktywów osób związanych z rebelią Huti. OFAC (amerykański Urząd Kontroli Aktywów Zagranicznych) zabrania również transakcji z podmiotami powiązanymi z terroryzmem.

Jakie są główne wyzwania dla inwestorów w Jemenie?

Inwestorzy muszą mierzyć się z niestabilnością polityczną, brakiem ochrony prawnej, korupcją oraz ograniczonym dostępem do międzynarodowych rynków finansowych. Dodatkowo, sankcje utrudniają przepływ kapitału.

Jakie są główne źródła dochodów Jemenu?

Gospodarka Jemenu opiera się głównie na eksporcie ropy naftowej, która stanowi około 25% PKB i 70% przychodów budżetowych. Drugim ważnym sektorem jest rolnictwo, ale konflikt zbrojny i susze znacząco ograniczyły jego wydajność. Przed wojną Jemen eksportował również gaz ziemny, ale obecnie infrastruktura jest zniszczona.

Jakie są koszty życia w Jemenie?

Mimo hiperinflacji, oficjalne dane są rzadko aktualizowane. Ceny żywności wzrosły o 300-500% od 2015 roku. Litr benzyny kosztuje nawet 10-krotność ceny sprzed wojny, a brak dostaw sprawia, że rynek czarny kwitnie.

Jakie są największe banki w Jemenie?

Przed wojną liderami były Yemen Kuwait Bank i International Bank of Yemen. Obecnie tylko nieliczne oddziały działają w Aden, obsługując głównie przekazy od emigrantów i pomoc humanitarną.

Jakie są perspektywy gospodarcze Jemenu?

Bez zakończenia konfliktu prognozy są pesymistyczne. MFW szacuje, że odbudowa gospodarki zajmie dziesięciolecia. Kluczowe będzie dywersyfikacja dochodów i odtworzenie sektora ropy naftowej.