Rodzaje lin żeglarskich – jakie liny znajdziemy na jachcie
Niezależnie od doświadczenia, każdy marynarz musi znać rodzaje i zastosowanie lin żeglarskich. Mimo iż mnogość słownictwa, jakie należy przyswoić, osobom mało doświadczonym przysparza wielu trudności, to jednak warto pamiętać, że liny na jachcie zalicza się do podstawowego wyposażenia. Ożaglowanie, olinowanie i omasztowanie jest częścią takielunku i pełni istotne funkcje. Przeczytaj i poznaj rodzaje lin żeglarskich!
Jakie rodzaje olinowania wyróżnia się na jachcie?
Istnieją dwa rodzaje olinowania: stałe i ruchome. Do pierwszej grupy zalicza się liny, profile mocujące maszty, pręty, wystrzał z kadłubem oraz bukszpryt. Dzięki nim możliwe jest przeniesienie obciążenia dynamicznego (tworzącego się pod wpływem czynników zewnętrznych, np. wiatru lub pracy jachtu na wodzie) i statycznego na kadłub.
Mocowania lin na jachcie można przytwierdzać w różnych miejscach, dlatego tak często mają one nazwy nawiązujące do konkretnego miejsca zamocowania. Drugi koniec mocuje się do stałych elementów omasztowania albo do pokładu.
Cechą lin żeglarskich zaliczanych do olinowania stałego jest to, iż podczas wykonywania manewrów, nie są one używane. Jedynie okresowo sprawdza się je i poprawia napięcie.
Olinowanie ruchome tworzy zaawansowany system lin (włókiennych i miękkich stalowych), razem z blokami. Są one wykorzystywane przy obsłudze takielunku i reszty osprzętu, do którego zalicza się płetwę sterową i miecz. Wyróżnia się tutaj kontrafały, brasy, szoty, fały, obciągacze i inne.
Rodzaje lin żeglarskich zaliczanych do olinowania stałego
Liny na jachcie usztywniające maszt prostopadle do płaszczyzny symetrii kadłuba nazywa się wantami. Umiejscowione są parami na każdej burcie. Innym typem lin są sztagi. Podtrzymują maszt w symetrii kadłuba. W zależności od wielkości jachtu można zastosować jeden sztag, który łączy dziób z masztem, a przy większych łodziach może być więcej tego typu lin żeglarskich.
Liny łączące dziób z masztem to forsztagi. Uniemożliwiają przechylanie się masztu w kierunku rufy. Biegnie ona wzdłuż kadłuba. W kierunku rufy wyróżnia się także trumsztagi, bombramsztagi, bramsztagi i stensztagi.
Achtersztag jest liną używaną do usztywnienia masztu od rufy. Z kolei jumpsztag stabilizuje stengi. Lina ta jest rozłożona od masztu. Na dalszym odcinku rozparta jest o jumpsaling, aby wrócić w stronę masztu. Duże znaczenie ma też baksztag. Rozciąga się od szczytu masztu i biegnie burtą do rufy. Występują w parach i pracują zmianowo na lewej lub prawej burcie. W praktyce podczas manewrów jedna z lin jest luzowana, a druga używana.
Rodzaje lin na jachcie zaliczane do olinowania ruchomego
Fały to liny na jachcie wykorzystywane do stawiania żagli, podnoszenia ruchomego omasztowania, płetwy sterowej i miecza. Z kolei kontrfały pracują w chwili luzowania fału w sytuacji, kiedy wybrany element nie opuszcza się pod wpływem jego ciężaru.
Kolejnym rodzajem liny żeglarskiej jest fał grota lub żagla, który podnoszony jest na innym maszcie. Do tej grupy zalicza się np. fał bezana. Liny te mogą mieć jeden lub kilka odcinków, różniących się od siebie materiałem wykonania.
Warto również wyszczególnić pikfał, mocowany przy piku gafla. Jest niezbędny przy stawaniu żagla gaflowego. Co więcej, od bardy gafla odchodzi inna zamocowana lina, jaką jest gafelfał. Z kolei lina topenanta podnosi i podtrzymuje bomy.
Cechą rozpoznawczą olinowania ruchomego jest stosowanie fałów roboczych, używanych przy opuszczaniu i wznoszeniu żagli. Istotne są też szoty. Dzięki nim można manewrować żaglami, ustawiając je pod wybranym kątem w zależności od kierunku wiatru. W przeciwnym kierunku do szotów pracują kontraszoty. Na jachtach spotyka się również dirki.
Rodzaje i znaczenie lin cumowniczych
Liny cumownicze są szczególnym typem olinowania ruchomego i stosuje się je do cumowania obiektu i przytwierdzania go do np. boi lub nabrzeża. Wyróżnia się ich kilka rodzajów, w tym: cumy działające na zewnątrz jachtu, szpringi stosowane wewnątrz statku. Ostatni rodzaj lin żeglarskich to bresty, działające prostopadle do osi jachtu.
Jak widać, istnieje wiele typów lin na jachtach, a każdy żeglarz powinien znać ich przeznaczenie i sposób użycia. Warto pamiętać, że mogą być one wykonane z różnych materiałów. Tym samym, istnieją liny kewlarowe, z dyneemy, poliestrowe i polipropylenowe.
materiał zewnętrzny
Tanie podróżowanie po Grecji
Na początku miałem tylko bilet do Aten i 350 euro. Miałem spędzić tam tydzień. Zostałem dwa i wróciłem z notatnikiem pełnym przemyśleń. Tanie podróżowanie po Grecji to nie sztuka oszczędzania – to sztuka zanurzenia się w miejscu, gdzie czas płynie wolniej, a uśmiech w tawernie jest wart więcej niż hotel z widokiem.
Nie będę opowiadał o Grecji z folderów biur podróży. Tu nie będzie o Santorini w sezonie ani o hotelach z basenem. Pokażę Ci, jak dotrzeć do miejsc, które Grecy zachowują dla siebie. I jak to wszystko zrobić, nie rozbijając świnki-skarbonki.
Najgroźniejsze zwierzęta w Hiszpanii
Hiszpania. Kraj flamenco, pomarańczy, intensywnego słońca i szumu fal Morza Śródziemnego. Dla większości turystów to wymarzony kierunek: Malaga, Sewilla, Majorka, góry Sierra Nevada… Ale pod tą pocztówkową powierzchnią kryje się natura znacznie bardziej dzika, niż mogłoby się wydawać. I nie mam na myśli byków z corridy.
Od kilku lat mieszkam częściowo w Andaluzji. W wolnych chwilach wędruję po Las Alpujarras, nurkuję w okolicach Cabo de Gata i analizuję zmiany klimatyczne w kontekście lokalnej fauny. Przez ten czas zebrałem sporo materiału, rozmawiałem z weterynarzami, biologami i rolnikami. I muszę przyznać: lista najgroźniejszych zwierząt w Hiszpanii zaskakuje. Nie krzyczy. Nie warczy. Często – kłuje, sączy albo czeka w ciszy.
Tanie podróżowanie po Włoszech
Z Włochami mam skomplikowaną relację. Najpierw była zachłanność – chciałem zobaczyć wszystko: Rzym, Florencję, Wenecję. Potem przyszło zderzenie z rzeczywistością – ceny, tłumy, fast travel. Dopiero gdy zacząłem szukać głębiej, odkryłem prawdziwe Włochy. Te, w których espresso kosztuje 1 euro, a zachody słońca ogląda się z pustego wzgórza. Ten artykuł to wynik kilku lat obserwacji, notatek w kieszonkowym notesie i dziesiątek rozmów – od Sycylii po Piemont.
Najgroźniejsze zwierzęta w Stanach Zjednoczonych
Kiedy myślisz o zagrożeniach ze strony zwierząt w Stanach Zjednoczonych, co pojawia się jako pierwsze? Rekiny u wybrzeży Florydy? Grizzly w Yellowstone? Kojoty podchodzące pod osiedla w Arizonie? Każda z tych scen ma coś wspólnego z rzeczywistością, ale tylko częściowo. Prawda o najbardziej niebezpiecznych zwierzętach USA jest mniej spektakularna, bardziej ukryta — a przez to groźniejsza.
Przez ostatnie trzy miesiące analizowałem dane z CDC, raporty stanowe dotyczące ataków zwierząt, oraz konsultowałem się z biologami z Florydy, Montany i Teksasu. To, co wyłania się z tych źródeł, to obraz nieoczywisty. Zwierzęta, które zabijają, to często nie te, których się boimy.
Tanie podróżowanie po Czechach
Czechy to kraj o “duszy nieoczywistej”. Wiele osób kojarzy je tylko z Pragą, piwem i knedlikami, ale to zaledwie początek opowieści. Jeśli masz ograniczony budżet, ale nieograniczoną ciekawość – ten kraj zaskoczy cię na każdym kroku. Przemierzając go z notatnikiem, biletem na pociąg i plecakiem, odkryłem dziesiątki sposobów, by podróżować tanio i intensywnie, nie tracąc przy tym jakości doznań.
Najgroźniejsze zwierzęta w Polsce
Choć Polska nie kojarzy się z dziką naturą rodem z Amazonii czy Afryki Subsaharyjskiej, nasze łąki, lasy i góry skrywają więcej niebezpieczeństw, niż mogłoby się wydawać. Nie chodzi tu o dramatyzowanie — ale o trzeźwe spojrzenie na zjawiska, które zbyt często są bagatelizowane. Jako ktoś, kto od lat obserwuje przyrodę i rozmawia z biologami terenowymi, ratownikami górskimi i leśnikami, widzę wyraźnie, że największe zagrożenie nie zawsze ma pazury i kły. Czasem wystarczy jedno ukłucie, ugryzienie lub… chwila nieuwagi.
