26 ciekawostek o gospodarce i finansach Izraela

Płaca minimalna wynosi 5 300 szekel (około 5 300 zł) miesięcznie i 25 szekel (około 25 zł) na godzinę (dane z 2015 roku).
Wysokość podatku dochodowego w Izraelu wynosi 26,5%.
W kraju tym wysokość podatku dochodowego dla osób fizycznych wynosi 50%, a dla firm 24% (2018 rok).
Podatek od towarów i usług wynosi 17% (2018 rok).
Poziom inflacji w Izraelu w 2022 roku wynosił 4,39% (156. miejsce na świecie).
zobacz: Poziom inflacji w krajach świata
W 2023 roku PKB (produkt krajowy brutto) Izraelu oszacowano na $521 688 000 000 (28. miejsce na świecie).
zobacz: PKB na świecie
Dług wewnętrzny na początku...
- 2015 roku wynosił 67,5% PKB, czyli około: $216 835 650 000 (928 056 582 000 zł),
- 2018 roku wynosił 60,9% PKB, czyli około: $213 759 000 000 (914 888 520 000 zł). Żeby go spłacić, każdy z obywateli musiałby zapłacić około $25 343 (108 469 zł).
zobacz: Dług wewnętrzny na świecie
Dług zagraniczny na początku...
- 2015 roku wynosił około: $96 160 000 000 (411564800000 zł),
- 2018 roku wynosi około: $91 241 000 000 (390511480000 zł).
zobacz: Dług zagraniczny na świecie
Kraj ten posiada w 2018 roku ponad $115 782 000 000 (495 546 960 000 zł) rezerwy walutowej (0,75% rezerw walutowych wszystkich krajów świata).
Główną walutą w Izraelu jest Nowy Szekel (ILS), 1 szekel = 100 agorot.
Nowy izraelski szekel (NIS) ma korzenie sięgające starożytności. Jego nazwa wywodzi się od biblijnej jednostki wagi. W Księdze Rodzaju Abraham, chcąc kupić grotę w Hebronie, usłyszał od Efrona: „ziemia warta czterysta syklów srebra – suma niewielka dla mnie i dla ciebie – pochowaj swoją zmarłą!”.
Współczesny szekel jest trzecią oficjalną walutą w historii Izraela. W 1948 roku wprowadzono funta izraelskiego (lirę), którego w 1980 roku zastąpił szekel, by w 1985 roku, z powodu hiperinflacji, zostać zastąpionym przez nowego izraelskiego szekla w przeliczeniu 1000:1.
Symbol szekla „₪” to graficzne połączenie dwóch liter: ש (szin) i ח (chet), które są pierwszą literą i spółgłoską słowa „szekel” w języku hebrajskim. Międzynarodowy kod waluty to ILS.
Obecne banknoty szekla (seria C) upamiętniają wybitnych izraelskich poetów. Na nominałach 20, 50, 100 i 200 ILS znajdują się kolejno: Rachela Bluwstein, Szaul Czernichowski, Lea Goldberg i Natan Alterman. Rewersy banknotów zdobią motywy nawiązujące do ich twórczości, jak stado jeleni z wiersza Lei Goldberg.
Od 2008 roku Bank Izraela emituje banknoty wykonane z polimeru, a nie z papieru. Ich charakterystycznym elementem zabezpieczającym jest przezroczyste „okienko” w kształcie Gwiazdy Dawida.
Izrael, mający bardzo ograniczone zasoby naturalne, zbudował jedną z najbogatszych gospodarek świata. Jego kluczowym „surowcem” jest kapitał ludzki. W 2023 roku PKB per capita szacowano na około 58 270 dolarów amerykańskich, co jest porównywalne z krajami takimi jak Niemcy czy Kanada.
Izraelska gospodarka nazywana jest „Silicon Wadi”, nawiązując do kalifornijskiej Doliny Krzemowej. Kraj ma drugą największą na świecie koncentrację firm startupowych (po USA) i trzecią pod względem liczby spółek notowanych na giełdzie NASDAQ (po USA i Chinach). Firmy takie jak Intel, Microsoft i Apple otworzyły tu swoje pierwsze zagraniczne centra badawczo-rozwojowe.
Izrael jest absolutnym liderem OECD pod względem wydatków na badania i rozwój (B+R) w relacji do PKB. W 2022 roku przeznaczył na ten cel 6% swojego produktu krajowego brutto, co jest najwyższym wskaźnikiem na świecie.
W 2022 roku wartość izraelskiego eksportu sięgnęła 166 miliardów dolarów. Ponad połowę tej wartości generuje zaawansowany technologicznie sektor high-tech.
Dzięki odkryciu ogromnych złóż gazu ziemnego na Morzu Śródziemnym – Tamar (307 mld m³) i Lewiatan (535 mld m³) – Izrael nie tylko uniezależnił się od importu energii, ale sam stał się eksporterem, wysyłając surowiec m.in. do Jordanii i Egiptu.
Konflikt zbrojny, który rozpoczął się w październiku 2023 roku, stanowi ogromne obciążenie. Bank Izraela oszacował, że jego całkowity koszt do 2025 roku sięgnie 67 miliardów dolarów. Doprowadziło to do gwałtownego wzrostu deficytu budżetowego, który w 2024 roku miał osiągnąć nawet 8,1% PKB.
Wojna i niepewność polityczna spowodowały odpływ zagranicznego kapitału.
Sektor turystyczny, który przed wojną odpowiadał za około 3% PKB, doznał głębokiego wstrząsu. W sierpniu 2024 roku Izrael odwiedziło jedynie 70 000 turystów w porównaniu do 371 000 w tym samym miesiącu 2019 roku, co oznacza spadek o ponad 80%.
W latach 80. Izrael zmagał się z hiperinflacją, która w 1985 roku sięgnęła 450%. Dopiero plan stabilizacyjny z 1985 roku i wprowadzenie nowego szekla pozwoliły opanować spiralę cenową.
W latach 1962–2007 Izrael otrzymał od USA około 100 miliardów dolarów, z czego 67 miliardów stanowiła pomoc wojskowa.
Po II wojnie światowej Izrael zawarł z Republiką Federalną Niemiec umowę o reparacjach. W ciągu 14 lat Izrael otrzymał 3 miliardy marek niemieckich (równowartość około 7 miliardów współczesnych dolarów). W 1956 roku reparacje stanowiły aż 87,5% dochodów państwa.

19 ciekawostek o edukacji w Pakistanie

Zbiór informacji i ciekawostek o edukacji w Pakistanie (średni poziom IQ, czas trwania obowiązkowej nauki, analfabetyzm itd.).

24 ciekawostki o gospodarce i finansach Łotwy

Zbiór informacji i ciekawostek o finansach Łotwy (wysokość podatków, poziom inflacji, dług zagraniczny i wewnętrzny, PKB, rezerwy złota).

Trendy w wystroju wnętrz w 2025 roku: od teksturowanego kamienia po ultranowoczesny laminat

Wystrój wnętrz już dawno przestał być tylko zestawem mebli i dekoracji. Dzisiaj odzwierciedla charakter właściciela, jego rytm życia, a nawet światopogląd. Rok 2025 przyniósł świeże spojrzenie na znane materiały: projektanci śmiało łączą klasykę z innowacjami, eksperymentują z fakturami i znajdują równowagę między estetyką a praktycznością. Przyjrzyjmy się, co jest obecnie najbardziej aktualne.

Izrael finanse