Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ciekawostki

ciekawostki, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca jest to państwo w Zatoce Gwinejskiej, na północ od równika, składające się z pięciu wysp, z których dwie są zamieszkane.

Kontynent: Afryka
Stolica: São Tomé
Język: portugalski
Waluta: dobra
Ludność: 201 025 (2017)
Powierzchnia: 964 km²

Ostatnia aktualizacja: 2026-09-23 20:16:53

71 ciekawostek o Wyspach Świętego Tomasza i Książęcej

Proklamacja niepodległości kraju
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca uzyskały pełną suwerenność od Portugalii 12 lipca 1975 roku po rewolucji goździków w Lizbonie.
Gęstość zaludnienia wysp
Średnia gęstość zaludnienia wynosi około 171 osób/km², co oznacza istotnie większe zagęszczenie mieszkańców niż w Polsce (123 os./km²).
Skala powierzchni wobec Polski
Łączna powierzchnia lądowa archipelagu wynosi zaledwie 1 001 km², przez co kraj jest aż 311 razy mniejszy od Polski.
Główny profil religijny
Dominującym wyznaniem w społeczeństwie jest katolicyzm, do którego przynależność deklaruje około 72% obywateli, co stanowi spuściznę kolonialną.
Brak naturalnych jezior
Na obszarze obu głównych wysp nie ma żadnych naturalnych jezior, a sieć hydrograficzną tworzą rwące rzeki i strumienie powulkaniczne.
Oficjalne miano państwowe
Konstytucyjna i międzynarodowa nazwa państwa to Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej.
Forma ustrojowa państwa
Zgodnie z ustawą zasadniczą państwo funkcjonuje w systemie republiki półprezydenckiej z wielopartyjnym Zgromadzeniem Narodowym.
Europejscy odkrywcy archipelagu
Niezamieszkane wyspy odkryli portugalscy żeglarze João de Santarém i Pedro Escobar około 1470 roku podczas wypraw wzdłuż Afryki.
Najwyższy szczyt powulkaniczny
Najwyższym punktem topograficznym państwa jest szczyt Pico de São Tomé, wznoszący się na wysokość 2 024 m n.p.m.
Charakterystyka bazy przemysłowej
Kraj nie posiada rozwiniętego przemysłu ciężkiego, a jego gospodarka opiera się głównie na rolnictwie, rybołówstwie i usługach.
Polski motyw na znaczkach
Poczta państwowa wyemitowała serię kolekcjonerskich znaczków pocztowych z podobizną Lecha Kaczyńskiego i ofiar katastrofy smoleńskiej.
Minimalne wynagrodzenie ustawowe
Ustawowa płaca minimalna na rynku pracy wynosiła w 2013 roku 750 000 dobr (równowartość około 130 zł) miesięcznie.
Roczna konsumpcja alkoholu
Statystyczny pełnoletni mieszkaniec wysp wypija rocznie około 7,1 litra czystego alkoholu etylowego.
Struktura spożycia trunków
W ogólnym bilansie konsumowanego alkoholu dominuje wino (60%) (zwłaszcza importowane i palmowe), a piwo stanowi 24%.
Ustawowy cykl edukacyjny
Zgodnie z prawem oświatowym obowiązkowa i bezpłatna edukacja na etapie podstawowym trwa łącznie przez 6 lat.
Wiek rozpoczęcia nauki
Dzieci w archipelagu rozpoczynają formalną naukę szkolną w klasach początkowych po ukończeniu 6. roku życia.
Średni wskaźnik inteligencji
W międzynarodowych badaniach porównawczych psychometrii poznawczej przeciętny poziom IQ oszacowano na 67 punktów.
Skala analfabetyzmu dorosłych
Około 25,1% obywateli powyżej 15. roku życia (ponad 47 tys. osób) nie posiada umiejętności sprawnego pisania i czytania.
Limit prędkości w miastach
Maksymalna dopuszczalna prędkość poruszania się pojazdów w terenie zabudowanym została ustalona na poziomie 50 km/h.
Limit prędkości na trasach
Na drogach zwykłych poza terenem zabudowanym dozwolona prędkość to 90 km/h, a na nielicznych odcinkach dwujezdniowych 120 km/h.
Dopuszczalny poziom alkoholu
Dopuszczalny limit stężenia alkoholu we krwi u kierowców prowadzących pojazdy mechaniczne wynosi w Zambii 0,5 promila.
Śmiertelność w ruchu drogowym
W wypadkach komunikacyjnych ginie rocznie około 60 osób, co przekłada się na wysoki wskaźnik 27,9 ofiar na 100 000 mieszkańców.
Wskaźnik ubóstwa dochodowego
Aż 69,2% ludności archipelagu zmuszone jest żyć za kwotę poniżej równowartości 12 złotych na dobę.
Infrastruktura dróg utwardzonych
Łączna długość dróg o nawierzchni asfaltowej i utwardzonej na obu wyspach wynosi zaledwie 320 kilometrów.
Infrastruktura lotniskowa
W kraju funkcjonują 2 lotniska (São Tomé i Príncipe), oba wyposażone w utwardzone pasy startowe dla ruchu pasażerskiego.
Penetracja sieci internetowej
Z technologii internetowej korzysta stale ponad 57 800 mieszkańców, a liczba aktywnych połączeń mobilnych dynamicznie rośnie.
Konta na portalu Facebook
Liczba zarejestrowanych profili na platformie Facebook osiągnęła poziom 52 000 kont w skali całego archipelagu.
Data rejestracji domeny.mh
Krajową domenę najwyższego poziomu .mh (występującą w bazach technicznych) zarejestrowano oficjalnie 16 sierpnia 1996 roku.
Lokalna domena narodowa.st
Głównym i powszechnie używanym rozszerzeniem internetowym państwa jest .st, wykorzystywane globalnie przez serwisy skracające linki.
Wielkość rezerw walutowych
Rezerwy walutowe Banku Centralnego Wysp Świętego Tomasza i Książęcej osiągnęły wartość ponad 63 mln dolarów.
Wartość PKB w 2015 roku
Nominalny Produkt Krajowy Brutto państwa wyniósł w 2015 roku 400 mln dolarów, zdominowany przez rolnictwo i pomoc zagraniczną.
Poziom długu publicznego
Wskaźnik zadłużenia wewnętrznego w relacji do wielkości gospodarki osiągał w 2015 roku pułap 41% PKB.
Wielkość długu zagranicznego
Wolumen zadłużenia zagranicznego państwa na początku 2015 roku wynosił ponad 234 mln dolarów.
Konsumpcja wyrobów tytoniowych
Palenie papierosów jest rzadkim nawykiem - dorosły mieszkaniec wypala przeciętnie tylko 6 papierosów w ciągu miesiąca.
Krajowy rekord chłodu
Najniższą temperaturę powietrza w historii pomiarów odnotowano w górskiej osadzie Monte Café, gdzie termometry wskazały 8,7 °C.
Krajowy rekord gorąca
Absolutny rekord wysokiej temperatury powietrza w cieniu zanotowano w stolicy São Tomé, gdzie słupek rtęci osiągnął 36 °C.
Średnia oczekiwana długość życia
Przeciętna długość życia wynosi 63,8 lat (kobiety osiągają średnio 65,1 lat, natomiast mężczyźni dożywają 62,5 lat).
Wiek pierwszego macierzyństwa
Kobiety w archipelagu rodzą swoje pierwsze dziecko w młodym wieku, wynoszącym średnio 19,4 lat.
Wskaźnik dzietności ogólnej
Wskaźnik płodności kobiet utrzymuje się na wysokim poziomie, wynoszącym przeciętnie 4,5 dziecka na jedną matkę.
Mediana wieku społeczeństwa
Społeczeństwo należy do bardzo młodych demograficznie - mediana wieku populacji wynosi zaledwie 17,9 lat.
Grupa wiekowa najmłodszych
Dzieci w wieku od 0 do 14 lat stanowią aż 43,04% ludności, co daje liczbę ponad 81 000 młodych mieszkańców.
Roczna dynamika demograficzna
W skali roku na wyspach rodzi się około 6 400 dzieci (3,4% populacji), podczas gdy liczba odnotowanych zgonów zamyka się w 1 400 osobach.
Areał gruntów rolnych
Użytki rolne i plantacje palm, bananów oraz kakao zajmują 487 km², co odpowiada 51% całej powierzchni państwa.
Stopień lesistości terytorium
Gęste wilgotne lasy równikowe pokrywają 274 km², co stanowi 28,4% całkowitej powierzchni lądowej.
Czas rejestracji działalności
Procedury biurokratyczne związane z formalnym założeniem firmy trwały w przeszłości średnio aż 144 dni.
Przystąpienie do struktur ONZ
Kraj został oficjalnie przyjęty w poczet państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych 16 września 1975 roku.
Wskaźnik urbanizacji wysp
W ośrodkach miejskich mieszka na stałe zaledwie 38% populacji kraju, a większość skupia się w pasie nadmorskim stolicy.
Najbliżej położona stolica
Najbliższą zagraniczną stolicą w linii prostej od São Tomé jest Libreville w Gabonie, oddalone o 302 km przez Zatokę Gwinejską.
Najbardziej odległa stolica
Najdalej wysuniętą stolicą świata w linii prostej od São Tomé jest pacyficzne Vaiaku na Tuvalu, oddalone o 18 779 km.
Najwyżej położona miejscowość
Najwyżej usytuowaną górską osadą w archipelagu jest Madalena Vilela, leżąca na wysokości 991 m n.p.m.
zobacz: Najwyżej położone miasta według krajów świata
Poziom inflacji konsumenckiej
Średnioroczna stopa inflacji w 2022 roku osiągnęła wysoki pułap 18,01%, plasując kraj na 26. miejscu na świecie.
zobacz: Rezerwy złota na świecie
Wartość PKB w 2023 roku
W 2023 roku nominalny Produkt Krajowy Brutto wyspiarskiego państwa oszacowano na 674 mln dolarów.
zobacz: PKB na świecie
Liczba zarejestrowanych aut
W 2020 roku w kraju zarejestrowanych było 34 400 pojazdów, co daje wskaźnik 157 aut przypadających na 1 000 mieszkańców.
zobacz: Pojazdy mechaniczne w krajach świata
Monolit wulkaniczny Cão Grande
Wulkaniczna iglica Pico Cão Grande wznosi się pionowo na wysokość 370 metrów ponad otaczającą dżunglę (663 m n.p.m.).
Czekoladowy rekord świata 1908
W 1908 roku Wyspy Świętego Tomasza były największym producentem kakao na Ziemi, zyskując miano „Czekoladowych Wysp”.
Plantacje kolonialne roças
Gospodarka wysp opierała się na systemie roças - samowystarczalnych miasteczkach-plantacjach z własnymi szpitalami i kolejami polowymi.
Wyspa Książęca i teoria Einsteina
W maju 1919 roku Arthur Eddington na Wyspie Książęcej sfotografował zaćmienie Słońca, dostarczając pierwszego dowodu na teorię względności Einsteina.
Waluta narodowa dobra
Oficjalną walutą jest dobra (STN), która w 2018 roku przeszła denominację (1:1000) i została powiązana stałym kursem z euro.
Wyspa Rolas na samym równiku
Przez wysepkę Ilhéu das Rolas przebiega dokładnie linia równika, oznaczona pamiątkowym pomnikiem z mozaikową mapą świata.
Rezerwat Biosfery UNESCO
Cała Wyspa Książęca (Príncipe) została wpisana w 2012 roku na listę Światowych Rezerwatów Biosfery UNESCO z powodu endemicznej flory i fauny.
Masakra w Batepá 1953
W lutym 1953 roku portugalskie władze kolonialne krwawo stłumiły protesty lokalnych robotników w Batepá, co dało impuls do walki o wolność.
Wspólna Strefa Naftowa z Nigerią
Kraj utworzył z Nigerią Wspólną Strefę Rozwoju (JDZ), dzieląc zyski z potencjalnych morskich złóż ropy w stosunku 40/60.
Wielojęzyczne kreole wysp
Mieszkańcy posługują się unikalnymi językami kreolskimi na bazie portugalskiego, z których najważniejszy to Forro oraz język Principense.
Drzewo kapokowe i endemiczne ptaki
W lasach pierwotnych Obô żyje nektarnik olbrzymi oraz płomykówka z Wyspy Świętego Tomasza, niespotykane nigdzie indziej na świecie.
Tradycyjny teatr ludowy Tchiloli
Unikalnym zjawiskiem kulturowym jest Tchiloli - XVI-wieczny dramat uliczny łączący europejski teatr renesansowy z afrykańskim tańcem i maskami.
Autonomia wyspy Príncipe
Wyspa Książęca posiada od 1995 roku własny parlament regionalny i autonomiczny rząd zarządzający sprawami lokalnymi.
Drugie najmniejsze państwo Afryki
Zajmując 1 001 km², kraj jest drugim najmniejszym niepodległym państwem w całej Afryce (ustępuje jedynie Seszelom).
Brak własnych sił pancernych
Niewielka armia kraju (FASTP) liczy kilkuset żołnierzy i skupia się na patrolowaniu wód terytorialnych we współpracy z marynarką Portugalii i USA.
Pionier plantacji trzciny cukrowej
W XVI wieku wyspy były pierwszym miejscem w Afryce, gdzie wdrożono masową produkcję cukru trzcinowego opartą na pracy niewolniczej.
Medycyna tradycyjna i endemiczne zioła
Ponad 75% roślin leczniczych używanych przez lokalnych uzdrowicieli (curandeiros) pochodzi z dziewiczych lasów Parku Narodowego Obô.
Kawa organiczna Monte Café
Górska plantacja Monte Café założona w 1858 roku produkuje jedną z najwyżej cenionych organicznych odmian kawy Arabica w Afryce.

Dodaj ciekawostkę

Najgroźniejsze zwierzęta na Madagaskarze

Wybierasz się na Madagaskar w poszukiwaniu lemurów i baobabów? Sprawdź, jakie najgroźniejsze zwierzęta kryją się w tropikalnych lasach tej wyjątkowej wyspy i zaplanuj bezpieczny wyjazd.

14 ciekawostek o finansach Nikaragui

Poznaj gospodarkę Nikaragui: podatek dochodowy 30%, system terytorialny, inflację, zadłużenie zewnętrzne oraz rezerwy walutowe banku centralnego.

11 ciekawostek o edukacji w Laosie

Sprawdź, jak wygląda edukacja w Laosie. Poznaj klasztorne szkoły przy pagodach, barierę językową grup etnicznych, system 5+4+3 i tradycyjne stroje sinh.

Tanie podróżowanie po Filipinach

Poznaj sprawdzone porady, jak zorganizować tanią podróż na Filipiny. Odkryj sekrety taniego jedzenia w carinderiach, budżetowych noclegów i sposobów na tanie promy między wyspami.

16 ciekawostek o finansach Senegalu

Poznaj gospodarkę Senegalu: stawki podatkowe IRPP i CIT, sztywny kurs franka CFA do euro, inflację oraz zadłużenie publiczne.

14 ciekawostek o armii Kamerunu

Poznaj siły zbrojne Kamerunu: elitarny batalion BIR, brak czołgów podstawowych, spór o półwysep Bakassi i walkę z piractwem w Zatoce Gwinejskiej. Sprawdź!